Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

                                                             

FAPPRC tại Trung tâm mua sắm Redi, Helsinki (01/2019), Jenni Chen-Ye đứng thứ ba ở hàng trên cùng từ trái sang

Yle (Công ty Truyền thông Phần Lan) tìm thấy các tổ chức ở Phần Lan có dấu vết liên quan với bộ máy kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Các hoạt động liên quan với đảng chính trị Phần Lan.

Các phương pháp gây ảnh hưởng của Trung Quốc giống nhau ở các nước.

Tôi có mặt ở trung tâm mua sắm Redi (Helsinki). Hơn một chục người tập trung ở nhà hàng Yami Yam trong trung tâm dự cuộc họp mặt do Hội thúc đẩy thống nhất hòa bình Trung Quốc của Phần Lan (Finland Association for Promoting Peaceful Reunification of China (FAPPRC) tổ chức.

Hiện có khoảng 200 hội như vậy trên khắp thế giới. Các hội này là thành viên của một tổ chức bao trùm đã trở thành một trong những tác nhân quan trọng nhất thúc đẩy ảnh hưởng của Trung Quốc. Theo nhiều chuyên gia[1] mục đích thống nhất của các hội là nhằm thúc đẩy lợi ích của Trung Quốc và dập tắt chỉ trích đối với siêu cường mới nổi. Điều tra của YLE cho thấy rằng có những tổ chức khác ở Phần Lan có liên kết đến hệ thống kiểm soát ngày càng tăng của Trung Quốc.

Bài viết này thảo luận về các hoạt động của ba hiệp hội và các liên kết khác nhau của họ với mạng lưới vận động chính sách của Trung Quốc.

Hai thành viên của FAPPRC có liên quan đến đảng chính trị Phần Lan.

Các quốc gia khác cũng gây ảnh hưởng, nhưng bộ máy kiểm soát của Trung Quốc được đặc trưng bởi sự tinh tế và bí mật của nó[2]. Ảnh hưởng được thực hiện thông qua một mạng lưới đa dạng gồm các hội, doanh nghiệp, phái đoàn chính phủ và cá nhân cụ thể. Mô hình hoạt động tương tự đã được tìm thấy trước đây ở một số quốc gia.

Trong thực tế, các hội liên kết với Đảng Cộng sản Trung Quốc cải trang thành các tổ chức phi chính phủ thông thường, một nhà nghiên cứu Trung Quốc cho YLE biết.

- Có sự không trung thực như vậy, Lauri Paltemaa, giáo sư chính trị Đông Á tại Đại học Turku (Phần Lan) nói. Đây là những tổ chức chính phủ giả danh NGO. Nhưng họ tuyển dụng những người dân bình thường mà người ta chờ đợi sẽ tham gia và hoạt động.

Cuộc gặp của những người Trung Quốc ở nhà hàng Yami Yami tại trung tâm mua sắm Redi tiếp tục. Mục đích là để "nghiên cứu sâu" bài phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trang web của FAPPRC tuyên bố.

Chủ tịch FAPPRC bên các thiết bị y tế gửi về Hồ Bắc chống dịch covid-19, tháng 1/2020 ở Vantaa (Phần Lan)

- Tôi muốn trở thành một người Trung Quốc tốt và trung thành và tôi sẽ cố gắng hết sức để giữ cho quê hương hùng mạnh và thịnh vượng mãi mãi. Tôi muốn sự thống nhất sẽ diễn ra càng sớm càng tốt và người dân Trung Quốc sẽ lại trỗi dậy một cách ngoạn mục!

Người nói đó là Jenni Chen-Ye. Cô là Phó Chủ tịch FAPPRC và là một trong những thành viên sáng lập của nó ở Phần Lan. Cô cũng là Ủy viên hội đồng thành phố Vantaa và là một đảng viên của đảng Kokoomus (một trong hai đảng đối lập với chính phủ hiện thời của Phần Lan).

Chen-Ye, một chủ nhà hàng, đi từ Trung Quốc sang Phần Lan khi mới 5 tuổi cùng với bố mẹ. Cô đã vào Hội đồng thành phố Vantaa trong cuộc bầu cử hội đồng địa phương năm 2017. Đảng Perussuomalainen (Người Phần Lan gốc) cũng có một doanh nhân gốc Trung Quốc có liên hệ với bộ máy gây ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Người đó là Erlin Yang, từng là ứng cử viên trong cuộc bầu cử thành phố Helsinki năm 2017.

Chen-Ye đã không tiết lộ các hoạt động của cô trong FAPPRC với đảng Kokoomus  theo luật định. Theo cô, việc thông báo là không cần thiết vì các hoạt động của FAPPRC không liên quan đến sự tin tưởng của thành phố dưới bất kỳ hình thức nào. Tuy nhiên, với đảng Kokoomus, các hoạt động của Jenni Chen-Ye trong FAPPRC là một bất ngờ. Kristiina Kokko, Tổng thư ký của đảng KoKoomus cho biết: đảng viên của Kokoomus không được làm việc cho một tổ chức trực thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Để hiểu rõ hơn về vai trò của FAPPRC trong bộ máy kiểm soát của Trung Quốc, chúng ta cần xem xét kỹ hơn những gì diễn ra ở Trung Quốc.

Tại Fuyou Jie 135, Bắc Kinh, có một cơ quan gọi là Mặt trận Thống Nhất. Đó là một cơ quan trực thuộc Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản, và đã trở thành một nhà vô địch thực sự của ảnh hưởng Trung Quốc. Cơ quan này không phải là một phát minh mới vì nó bắt nguồn từ thời kỳ đầu của những người Cộng sản Trung Quốc.Nhà lãnh đạo Mao Trạch Đông đã coi Mặt trận Thống Nhất là một trong ba "mũi thần công" của đảng. Hai mũi khác là Hồng quân và đảng. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã khai thác cơ quan này theo cách chưa từng thấy của Mao và dành cho nó ngày càng nhiều quyền lực và tiền bạc.

Mặt trận Thống Nhất (MTTN) là một công cụ quan trọng khi Trung Quốc tìm kiếm vị trí số một trên thế giới. Đây là một phần của chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Vào năm 2015, ông Tập nói: “Thay đổi càng lớn, MTTN cần được phát triển và sử dụng nhiều hơn,”

Nhiệm vụ của MTTN có phần giống như cách đây gần một trăm năm: Nó phải thiết lập quan hệ của Đảng Cộng sản với thế giới bên ngoài và làm cho nó hoạt động theo cách có lợi cho Trung Quốc. Các phương pháp là kết nối mạng lưới và tuyên truyền, nhưng trong một số trường hợp, cung cấp thông tin cho tình báo Trung Quốc.

Các mục tiêu ngày nay gồm, chẳng hạn các chính trị gia nước ngoài và giới kinh doanh, những người suy nghĩ tích cực về sức mạnh thượng phong của phương Đông. Các nhóm thiểu số ở Trung Quốc, và đặc biệt là người gốc Hoa ở nước ngoài, cũng được nhắm đến. Họ cũng phải làm việc hướng tới mục tiêu của Trung Quốc.

Năm 2018, MTTN mở rộng đáng kể. Văn phòng Nhà nước, trước đây do Chính phủ điều hành, nay được chuyển sang MTTN, thuộc Đảng Cộng sản. Điều này sẽ giúp đảng nắm bắt ngày càng chặt chẽ đối với người Trung Quốc không phải là người Trung Quốc.

Sự lớn mạnh của Trung Quốc ngày càng tăng đã được ghi nhận ở một số quốc gia, bao gồm Thụy Điển, Đức, Canada, Hoa Kỳ và Úc[3]. Ở các nước này, cỗ máy gây ảnh hưởng của` Trung Quốc hoạt động một cách mờ ám ở nhiều nơi.

Ở Phần Lan, các dấu vết của MTTN được tìm thấy trong ba tổ chức với sự kết nối theo những cách khác nhau.

MTTN là một cơ quan của Đảng Cộng sản. Nhiệm vụ là kiểm soát và gây ảnh hưởng của Đảng với bên ngoài. Nó gồm 12 chi nhánh, trong đó có Tây Tạng và Tân Cương. Có hai cơ quan mới tập trung vào người Trung Quốc ở nước ngoài, hoạt động thông qua các tổ chức khác nhau, bao gồm cả ở Phần Lan.

Ủy ban thống nhất hòa bình Trung Quốc(全球华侨华人促进中国和平统一大会) hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của MTTN. Đây là nhân tố quan trọng nhất thúc đẩy ảnh hưởng của Trung Quốc.

FAPPRC-  Hội Thống nhất Hòa bình Trung Quốc tại Phần Lan (芬兰中国和平统一促进会), được thành lập tại Helsinki năm 2016. Có hơn 200 hội tương tự hoạt động ở hơn 90 quốc gia. MTTN cũng liên kết với các tổ chức có nhiệm vụ chính khác ngoài việc tăng cường ảnh hưởng của Trung Quốc. MTTN tìm cách gây ảnh hưởng đến giới doanh nhân để họ hoạt động cho Đảng Cộng sản.

Ở Phần Lan có nhiều hội xúc tiến thương mại và xuất khẩu của người Trung Quốc, ví dụ: Hội đồng doanh nghiệp Trung Quốc- Phần Lan(芬兰华商总会). Hội liên kết với cả các doanh nhân và chính trị gia Phần Lan.

Hội khoa học và công nghệ được liên kết với MTTN thông qua đảng Zhi Gong Trung Quốc (中国致公党). Đảng này là thành viên của MTTN và có sứ mệnh kết nối với người nước ngoài có trình độ học vấn cao.

CASTF - Hội Khoa học và Công nghệ Trung Quốc ( 芬兰华人科技协会) cho biết rằng họ xúc tiến hợp tác khoa học và công nghệ và thúc đẩy văn hóa truyền thống Trung Quốc. CASTF có liên kết với Hiệp hội Bắc Âu của đảng Zhi Gong.

Các đại diện khác

Nhiều đại diện khác đã được tìm thấy ở nhiều quốc gia, gồm các tổ chức văn hóa -  giáo dục và các hội liên quan đến việc gây ảnh hưởng của Trung Quốc. Các thành viên của MTTN không chỉ đơn thuần tìm cách tiếp thị Trung Quốc theo hướng tích cực mà một số cũng cố gắng bịt miệng những người chỉ trích chính quyền độc đoán.

Các hội Thống nhất: Trợ lý chính sách đối ngoại của Trung Quốc trên thế giới

Một số người biểu tình đã tập trung trước trung tâm thương mại Kamppi ở Helsinki. Các cuộc biểu tình tương tự ủng hộ những người biểu tình dân chủ Hồng Kông được tổ chức vào cuối tuần của tháng 8 trên toàn thế giới. Chỉ có một người biểu tình cho phóng viên của Yle phỏng vấn. Những người khác từ chối vì lo sợ cho sự an toàn của họ.

Một nhóm người biểu tình bảo vệ Trung Quốc đã xuất hiện bên cạnh họ. Một số trong nhóm này là những gương mặt quen thuộc, như Jenni Chen-Ye, thành viên của đảng Kokoomus.

Cuộc biểu tình là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của các hội đoàn kết và nhiều tổ chức Trung Quốc khác trên thế giới. Điều này đúng ở Phần Lan, Canada và New Zealand chẳng hạn[4]. Mô hình dường như đến từ cùng một màn kịch của Trung Quốc.

Ví dụ, ở New Zealand, MTTN đã huy động các thành viên của mình đổ ra đường phố khi lãnh đạo Trung Quốc đến thăm nước này. Mục đích là để che dấu các cuộc biểu tình của những người chỉ trích Trung Quốc. Hội ở Phần Lan đã làm điều tương tự vào năm 2017, khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Phần Lan.

Các Hội từ các quốc gia khác nhau có dịp trao đổi thông tin về các hoạt động của họ tại các sự kiện quốc tế lớn. Các nhân vật hàng đầu của Hội Thống nhất Phần Lan cũng đã tham gia. Ví dụ, một phái đoàn từ MTTN ở Thượng Hải và một tổ chức thống nhất bao trùm cho các đoàn thể đoàn kết của Trung Quốc đã đến thăm hiệp hội ở Helsinki.

MTTN Helsinki cũng đã thu hút sự chú ý của một nhà nghiên cứu Trung Quốc ở Úc. Trong khi điều tra mạng lưới MTTN, nhà nghiên cứu Alex Joske nhận thấy rằng các quan chức MTTN ở tỉnh Tân Cương, Trung Quốc, đã đến thăm Helsinki vào tháng 7 năm 2018, theo lời mời của MTTN Phần Lan - FAPPRC.

Tân Cương gần đây chủ yếu được biết đến với cuộc đàn áp người thiểu số Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ. Các quan chức chịu trách nhiệm về khu vực này có thể có gì ở Phần Lan?

- Nó (cuộc họp) cho thấy Đảng Cộng sản đang ngày càng tích cực trong việc che giấu các vi phạm nhân quyền của mình ở Tân Cương. Nó chú ý tới những người có thể phổ biến việc tuyên truyền của chính phủ, Joske nói với Yle từ Canberra, Úc.

Ông là một nhà nghiên cứu chuyên về ảnh hưởng và chuyển giao công nghệ của Trung Quốc tại ASPI (Viện chính sách chiến lược Úc), một viện được thành lập bởi Chính phủ Úc và một phần được tài trợ bởi Bộ Quốc phòng. Quan sát Helsinki của Joske đã kết thúc trong một bài viết[5] đưa ông đi đến kết luận: “Tất cả các chỉ thị bên ngoài Đảng Cộng sản đối với MTTN, theo một cách nào đó, giống như người thiểu số ở Tây Trung Quốc và người Trung Quốc ở Phần Lan.”

Mặc dù nhiều quốc gia đã thức tỉnh với ảnh hưởng của Trung Quốc, sự tham gia của Trung Quốc vào các chính sách của các quốc gia khác có thể sẽ tăng lên. Trung Quốc cũng dự định sẽ có lập trường mạnh mẽ hơn đối với các cộng đồng không phải là người Trung Quốc.

Đời sống kinh tế: Trung Quốc cũng muốn thế giới doanh nhân

Điều tra của Yle xác quyết rằng người hoạt động tích cực thứ hai của Trung Quốc là doanh nhân Erlin Yang. Yang sinh ra ở Trung Quốc và trở thành công dân Phần Lan đã hơn 20 năm và là một thành viên của đảng “Người Phần Lan gốc”, đã ứng cử vào Hội đồng thành phố Helsinki năm 2017. Không trúng cử, nhưng là một doanh nhân, ông đã làm được nhiều hơn.

Yang đã thành lập một Hội và nhóm kinh doanh đa cấp có các hợp tác với Đại học Aalto (Phần Lan), các thành phố, Nhóm hữu nghị Trung Quốc của Nghị viện và Đảng Cộng sản Trung Quốc. Một công ty do Yang dẫn đầu - China Tekway, có trụ sở tại Trung Quốc, cung cấp dịch vụ tư vấn và dịch thuật cho các công ty đang tìm cách vào Trung Quốc. Công ty chuyên về Học viện Santa Claus, qua đó Yang đưa người Phần Lan đến giới thiệu Santa Claus tại một làng du lịch ở miền Bắc Trung Quốc.

Yang cũng đưa các nhóm du khách Trung Quốc đến Phần Lan và giúp một số nhóm vào thăm Nghị viện Phần Lan. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại, Mika Niikko, đã có mặt ở một số sự kiện công cộng trong năm nay vì mối liên hệ của ông với Trung Quốc[6]. Yang không chỉ là đồng nghiệp của Niiko và Vähämäki mà còn là đối tác. Họ thay nhau tham dự các sự kiện do Yang tổ chức. Năm 2018, Niikko là diễn giả tại Hội thảo Đầu tư của Yang. Năm 2019, Tom Packalén, một nghị sĩ của đảng Người gốc Phần Lan và thành viên của Ủy ban Đối ngoại đã phát biểu khai mạc hội thảo.

Yang cũng hợp tác với MTTN Trung ương của Trung Quốc. Ông đã tổ chức một chuyến thăm cho MTTN Trung ương đến Helsinki năm ngoái và ký một thỏa thuận với phái đoàn này. Cuộc gặp được tổ chức bởi Hiệp hội Thương mại Trung Quốc Phần Lan, do Yang thành lập. Yang đã kiên quyết phủ nhận mọi can dự chính trị trong các hoạt động của mình và khẳng định không biết MTTN là gì khi được Yle chất vấn.

- Tôi không thể nói bây giờ. Cần nghiên cứu xem nó thực sự là gì, Yang đã trả lời trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại vào cuối tháng hai. Tuy nhiên, Yang trở lại vấn đề ngay trước khi điều tra này được công bố. Theo ông, tất cả các đối tác ở Trung Quốc cuối cùng hoạt động dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản.

Trên một số trang mạng của Trung Quốc có một số ảnh chụp Erlin Yang cùng đại diện MTTN hoặc đại diện của tổ chức liên kết với nó. Trên một trang, Yang nói rằng bài phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vai trò quan trọng của người Trung Quốc ở nước ngoài đã truyền cảm hứng cho ông.

Lĩnh vực Khoa học và Công nghệ: Đảng Trí thức kết nối giáo dục Trung Quốc và MTTN

Nhà nghiên cứu Trung Quốc người Úc, Alex Joske cũng lưu ý một vấn đề khác ở Phần Lan và các quốc gia Bắc Âu khác: Hội Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Chúng cũng được nối kết với sự kiểm soát của Đảng Cộng sản, tức MTTN. “Mục đích của MTTN là bên cạnh những cố gắng chính trị, mang lại công nghệ tiên tiến cho Trung Quốc”, Joske nói.

Cảnh sát An ninh Phần Lan đã cho biết điều này. Đầu năm nay, họ đã nói với phóng viên Báo ảnh Phần Lan (Suomen Kuvalehti)[7] rằng Trung Quốc có thể sử dụng các tổ chức có ảnh hưởng như các hội khoa học và công nghệ trong hoạt động tình báo. Ảnh hưởng thường được thực hiện dưới vỏ bọc của một cái gì đó khác, chẳng hạn như nghiên cứu.

Ít nhất một hội khoa học hoạt động ở Phần Lan mang yếu tố Trung Quốc có liên hệ với bộ máy điều khiển Trung Quốc. Theo điều tra của Yle, Hội Khoa học và Công nghệ Trung Quốc ở Phần Lan (CASTF) đã thiết lập mạng lưới với MTTN, như được thấy ở một số quốc gia khác[8].

Mối liên hệ có thể được tìm thấy thông qua đảng Zi Gong Trung Quốc. Zi Gong (Tử Công) là một trong tám đảng nhỏ chính thức của Trung Quốc. Song nó không phải là một chính đảng độc lập như kiểu ở phương Tây, mà trên thực tế là một công cụ của Đảng Cộng sản để tiếp cận giới trí thức.

Một trong những nhiệm vụ của đảng này là làm cho người Trung Quốc được giáo dục tốt hướng tới mục tiêu của Trung Quốc. Nó chịu sự chỉ đạo trực tiếp của MTTN, và nó cũng có hội Bắc Âu của riêng mình ở Stockholm. Chẳng hạn, năm 2018, Hội Zi Gong Bắc Âu đã tham gia một hội nghị do CASTF tổ chức tại Helsinki. Sự kiện này cũng được tạp chí American Atlantic[9] nói đến, theo đó "Dấu tay của MTTN đã rõ ràng" tại đây.

Tuy nhiên, nói với Yle, chủ tịch của CASTF, Zhang Hongbo, một nhà nghiên cứu tại Viện Åbo của Phần Lan bác bỏ mọi liên hệ với cơ quan có ảnh hưởng của Trung Quốc và khẳng định rằng ông không hề biết MTTN. Song, Chủ tịch Zhang nói rằng ông biết Zi Gong và cho biết công việc của họ là giúp những người Trung Quốc có học thức ở nước ngoài tìm được việc làm ở Trung Quốc khi họ trở về nước.

Tuy nhiên, trang mạng của Liên hiệp Hội Khoa học Trung Quốc biểu dương CASTF đã có công cung cấp thiết bị cho Trung Quốc chống Coronavirus, cùng với Zi Gong. Zhang cũng đã tham dự một bữa tiệc được tổ chức tại trụ sở của đảng ở Bắc Kinh cùng với Hội Zi Gong Bắc Âu với sự có mặt của Wan Gang, cựu Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, Chủ tịch của Zi Gong.

So với nhiều quốc gia khác, ở Phần Lan có rất ít thảo luận về ảnh hưởng từ Trung Quốc trong những năm gần đây. Một phần là do sự thiếu hiểu biết về Trung Quốc và các hoạt động gây ảnh hưởng của nó -đồng thời nghĩ rằng Phần Lan nhỏ sẽ không bị ảnh hưởng. Giáo sư Lauri Paltemaa, người nghiên cứu về tuyên truyền của Trung Quốc, cho biết.

- Chúng ta không nên mù quáng về điều này. Đây là những tổ chức nước ngoài, nhưng chúng ta phải đòi hỏi sự minh bạch và rõ ràng từ họ, Paltemaa nói. Ông lưu ý rằng mặc dù các nước phương Tây sợ ảnh hưởng của Trung Quốc thấy hoạt động của các tổ chức có đầu óc Trung Quốc bị bóp méo, thì những người làm việc cho họ có thể trải nghiệm sự việc theo hướng khác. Các doanh nhân Trung Quốc, được gọi là "tư bản đỏ", có thể không gặp khó khăn gì trong việc giúp đỡ đảng nếu họ mở ra cánh cửa cho doanh nghiệp mới.

Với những người theo đuổi sự nghiệp chính trị và khoa học cũng tương tự.

“Theo quan điểm của Trung Quốc, điều đó không có gì lạ, mà là một cách làm việc tự nhiên”, Lauri Paltemaa, giáo sư  nghiên cứu Trung Quốc tại Đại học Turku, nói. Vấn đề là các liên kết được thực hiện một cách bí mật, trái với các quy tắc của một xã hội mở.

Tranh luận về Trung Quốc ở Phần Lan ít nhất cũng lép vế hơn ở nhiều nước láng giềng, đặc biệt là Thụy Điển. Quan hệ giữa Trung Quốc và Thụy Điển đã trở nên căng thẳng vì cái gọi là trường hợp đại lý sách. Công dân Thụy Điển, Gui Minhai, biến mất ở Thái Lan vào năm 2015 và sau đó được phát hiện bị bắt giữ tại Trung Quốc. Gui đã thành lập một cửa hàng sách ở Hồng Kông bán những cuốn sách chỉ trích sự giám sát của Trung Quốc. Trung Quốc đã kết án Guin 10 năm tù vào cuối tháng Hai.

Mối quan hệ đã được giảm nhiệt bởi đại sứ cứng rắn của Trung Quốc tại Thụy Điển, người đã cáo buộc truyền thông Thụy Điển về một số "cuộc tấn công tàn độc" chống lại Đảng Cộng sản và nhà nước Trung Quốc. Thụy Điển cũng đã nghiên cứu[10] hoạt động của cỗ máy gây ảnh hưởng Trung Quốc tại nước này. Kết quả là, một thành viên đảng Dân chủ Cơ đốc giáo Thụy Điển tham gia MTTN đã phải từ chức.

Thậm chí, nhiều ví dụ quyết liệt hơn có thể được tìm thấy ở Úc. Một tỷ phú liên hệ với MTTN của Trung Quốc đã tặng hàng triệu đô la cho các đảng khác nhau trong nước. Trong một trường hợp khác, Trung Quốc được cho là đã hối lộ một người đàn ông gốc Hoa làm ứng cử viên cho Đảng Tự do. Người đàn ông được tìm thấy đã chết trong phòng khách sạn sau khi khai báo với Sở An ninh Úc.

Nhà nghiên cứu Trung Quốc, Alex Joske, nói: “Trung Quốc không chỉ đơn thuần tìm cách gây ảnh hưởng tới việc hoạch định chính sách. Họ còn tìm cách định hình lại thực tế của chúng ta, để việc một chính trị gia cộng tác với Đảng Cộng sản Trung Quốc, là hoàn toàn bình thường.”

Jenni Chen-Ye, Ủy viên Hội đồng thành phố Vantaa, đã tham dự cuộc diễu hành của Trung Quốc vào mùa thu năm ngoái khi cô tham dự lễ kỷ niệm 70 năm của Cộng hòa Nhân dân tại Bắc Kinh. Buổi lễ tại Thiên An Môn, hay Quảng trường Hòa bình Thiên đàng, không dành cho công chúng, mà chỉ dành cho khách mời. Chen-Ye nói rằng cô đã tham dự với tư cách "được Bắc Kinh mời". Zhang Hongbo, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học và Công nghệ Phần Lan (CASTF), cũng có mặt.

Giới lãnh đạo Cộng sản Trung Quốc đã sợ hãi trước sức mạnh của những người ở ngoài Trung Quốc năm 1989. Họ đã nhận ra rằng nhiều người Trung Quốc chạy ra nước ngoài đã ủng hộ các sinh viên đòi hỏi dân chủ trên quảng trường Thiên An Môn.

Xe tăng của Quân đội Giải phóng Trung Quốc đã bị các sinh viên đập phá trong cuộc thảm sát đêm tháng Sáu, nhưng họ không chống lại hàng triệu người Trung Quốc ở nước ngoài. Lực lượng này phải trở thành "nền tảng cho tuyên truyền của Trung Quốc" với sự giúp đỡ của MTTN, các nhà lãnh đạo đảng kết luận.

 

Võ Xuân Quế (Lược dịch từ tiếng Phần Lan)

Nguồn:https://yle.fi/uutiset/3-11246365

__

Chú thích thêm của người dịch:

  • Ngoài việc đăng trên trang mạng vào ngày 15/03/2020, YLE còn phát Phóng sự điều này trên 2 kênh truyền hình chính thức của nhà nước vào một số ngày khác trong tháng 3/2020,
  • Sau khi phóng sự điều tra này được công bố, ngày 23/03/2020, Đảng Kokoomus của Phần Lan đã khai trừ Chen-Ye khỏi đảng. Theo Kokoomus, các hoạt động của Ủy viên hội đồng thành phố Chen-ye trong một hội có tư tưởng Trung Quốc là trái với các giá trị của đảng này (https://yle.fi/uutiset/3-11272183).

 


[1] https://jamestown.org/wp-content/uploads/2019/05/Read-the-05-09-2019-CB-Issue-in-PDF4.pdf?x22907

[3] https://ulkopolitist.fi/2020/02/23/kiinan-vaikutusoperaatioiden-taika-ase-toimii-myos-suomessa/

[7]https://suomenkuvalehti.fi/jutut/kotimaa/suojelupoliisi-kiinan-tiedustelusta-suomessa-vieraanvaraisia-kutsuja-seminaareihin-tutkimusrahoitusta-investointeja/?shared=1112477-9c8a8801-10

[8] https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/article/magic_weapons.pdf

Chuyên mục: Nhìn ra thế giới

Ảnh hưởng địa chiến lược [geostrategic influence] ngày càng tăng, quyền lực mềm ngày thêm mạnh, và trên hết, thành công liên tiếp về mặt kinh tế của Trung Quốc khiến người ta nghĩ rằng các quốc gia khác sẽ xem nó như một hình mẫu để bắt chước. Nhưng quyền lực và sự thịnh phát của Trung Hoa sẽ thực sự gia tăng sức hấp dẫn toàn cầu với mô hình [chính trị] độc tài của nó?

 

Thượng Hải - Một trong những thành phố thương mại lớn nhất châu Á   Nguồn: Internet

        Trung Hoa sẽ sớm trở thành một quyền lực địa chính trị và kinh tế hàng đầu của thế giới? Có phải nó vốn đã đạt được vị thế ấy, như một số người đã tin là vậy? Và nếu câu trả lời cho một trong hai câu hỏi trên là “đúng vậy”, thì những ngụ ý mang tính toàn cầu về tương lai của chế độ dân chủ là gì?

        Những dấu hiệu tăng trưởng của Trung Quốc là rõ ràng. Trung Quốc ở vào thế sẵn sàng vượt qua Hoa Kỳ về mặt tổng sản lượng nội địa trong vòng hai thập kỷ, mặc dù dự báo thời điểm chính xác còn phụ thuộc vào cái mà người ta chấp nhận về tỉ lệ tăng trưởng của hai nền kinh tế và tỉ giá hối đoái được dùng để chuyển nhân dân tệ sang Mỹ kim. Trung Quốc đã là một nền kinh tế thương mại hàng đầu thế giới, và sự thúc đẩy để quốc tế hóa đồng nhân dân tệ khiến một phần đang tăng lên của nền thương mại đó được ổn định trong đồng tiền của quốc gia này, [đồng tiền] có tiềm năng thách thức vị trí của đồng dollar với tư cách loại tiền tệ có giá trị thương mại mạnh nhất toàn cầu.

       Hơn nữa, Trung Quốc đang rót nguồn đầu tư nước ngoài sang các nền kinh tế khắp châu Phi và Nam Á, giành được các căn cứ quân sự và những tài sản có giá trị địa chiến lược từ những đối tác thương mại chịu khoản nợ lớn với Trung Quốc. Sáng kiến Vành đai và Con đường (Belt and Road Initiative) của Trung Quốc đang rót nhiều hơn đầu tư ra nước ngoài và làm sâu sắc hơn mối quan hệ kinh tế của nó với các quốc gia khắp lục địa Á, Âu.

        Và thế nên, tồn tại một quyền lực mềm của Trung Quốc: những chương trình học đường, những trao đổi văn hóa, những triển lãm bảo tàng, và những dự án UNESCO.

        Những ảnh hưởng địa chiến lược đang gia tăng, quyền lực mềm đang lớn mạnh, và trên hết, thành công liên tiếp về mặt kinh tế đã khiến người ta có thể nghĩ các quốc gia khác sẽ coi Trung Quốc như một hình mẫu để học theo. Những quốc gia đó sẽ bị hấp dẫn bởi mô hình chính trị của nó, [một mô hình] mà tránh được những hỗn loạn của chế độ dân chủ phương Tây, trong thế ủng hộ kiểm soát hành chính tập trung. Những hấp dẫn ấy thậm chí còn quyến rũ hơn trong cái hoàn cảnh mà ở đó là sự khởi động bộ máy cầm quyền thiếu mạch lạc của chính quyền Trump, những nỗ lực hỗn loạn của những thành viên Đảng Bảo thủ Anh quốc để kiểm soát Brexit, và sự bất lực của Ý để hình thành chính phủ, là ba ví dụ [nếu để nói về] sự rối loạn của chế độ dân chủ.

        Trái lại, những dự án Trung Quốc càng ổn định, thịnh vượng và quyền lực, sự hấp dẫn của mô hình độc tài của nó càng lôi cuốn. Những nhà quan sát ở những quốc gia đang phát triển và mới nổi sẽ có khuynh hướng nhận thấy rằng để đi đến những quyết định thì phải trả giá đắt và thật khó khăn để đứng vững được trong những hệ thống dân chủ. Cách tiếp cận của Trung Quốc, cái cách đã hoàn thành sứ mạng cho hai thế hệ trong thời điểm hiện tại, là đáng hơn để người ta dồn sức cố gắng, đặc biệt từ cái nhìn của những quốc gia nghèo nơi duy trì sự tăng trưởng là chuyện được ưu tiên.

        Điều này gây ra việc không thể tránh khỏi, người ta nói, rằng nhiều quốc gia hơn sẽ bắt chước sự cai trị của Trung Hoa. Và nhận xét này gây nên một mối hoài nghi lớn về tương lai của chế độ dân chủ.

        Nhưng dự báo tự tín này đã bỏ qua một điểm quan trọng. Chế độ Dân chủ có thể hỗn loạn, nhưng nó chứa đựng một cơ chế hiệu chỉnh - theo quá trình vốn đã được lập trình sẵn. Khi đường lối [chính trị] trở nên tồi tệ, những người đương chức chịu trách nhiệm cho lỗi lầm đó có thể, và thường bị, loại khỏi vị trí, để bị thay thế, ít nhất theo nguyên tắc, bởi những đối thủ có năng lực hơn.

        Một chính quyền độc tài thì không có cơ chế tự điều chỉnh như thế. Những người lãnh đạo độc tài sẽ không dễ dàng từ bỏ quyền lực, và có thể chọn cách, theo sự khôn ngoan của họ, cứ tiếp tục dồn sức vào những chính sách thất bại. Không có một cách thức đã được sắp đặt nào buộc họ phải làm ngược lại. Sự nổi dậy của quần chúng, như phong trào Đoàn Kết ở Ba Lan, hoặc cuộc cách mạng của các nomenklatura, như ở Liên Xô, có thể gây sức ép. Nhưng điều này thường chỉ xảy ra khi thế bế tắc về đường lối và chính trị bành trướng phải bị phá vỡ - và nó thường xảy ra với cái giá đắt phải trả bằng bạo lực của quần chúng và sự mất mát sinh mạng.

        Hơn nữa, ý tưởng cho rằng những lãnh đạo Trung Quốc sẽ tiếp tục tránh né được những sai lầm chính sách nghiêm trọng một cách vô hạn định, và năng lực của họ như những nhà kiềm chế khủng hoảng sẽ không bao giờ bị thử thách là, quá đơn giản, ảo tưởng. Bất cứ một trong số những cú sốc: sự thất bại của một tập đoàn mắc một khoản nợ lớn, sự phơi trần những vấn đề bị ém nhẹm trong những công ty tài chính Trung Quốc, sự đột ngột tăng mạnh giá năng lượng trên toàn cầu, hoặc một sự kiện địa chính trị nghiêm trọng - có thể khiến sự tăng trưởng tụt dốc nhanh chóng. Việc mở cửa của những thị trường tài chính của Trung Quốc làm tăng thêm nguy cơ bất ổn của nguồn vốn và làm tăng thêm cơ hội cho sự tháo chạy dòng vốn. Và Trung Quốc, gần với Bắc Hàn, không nằm trong một khu vực địa chính trị tốt đẹp.

        Nhìn chung, chuyện tồi thế nào xảy ra vẫn phải chấp nhận thôi, và nếu những lãnh đạo Trung Quốc không giải quyết tốt được hậu quả khi chuyện xảy ra, thì quần chúng sẽ quay lưng với họ. Chính quyền này phản ứng như thế nào trong tình huống đó sẽ hé lộ câu chuyện. Và nó có thể là câu chuyện gì - bạn có thể nói “Quảng trường Thiên An Môn”? - [một câu chuyện] mà không chính quyền nào muốn lặp lại ở trong nước.

        Trung Quốc, rõ ràng, đang nổi lên như một quyền lực mang tầm vóc thế giới, thậm chí nhanh hơn tốc độ đáng ra là, trong cái chừng mực mà Hoa Kỳ đang bị coi như một đối tác không đáng tin cậy, chỉ thích thú thúc đẩy lợi ích của riêng nó - sẽ gây tổn hại, nếu cần thiết, cho các quốc gia khác. Nhưng niềm tin rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục tốc độ tăng trưởng 4%-6% cho một giai đoạn kéo dài, sẽ vi phạm luật lệ đầu tiên của hành vi dự báo: đừng suy hiện tại thành tương lai. Ở thời điểm nào đó, Trung Quốc sẽ vấp phải sự cố bất ngờ trong quá trình phát triển, và không có gì đảm bảo rằng những lãnh đạo của nó sẽ thừa nhận thất bại và điều chỉnh chính sách sao cho phù hợp.

        Vào lúc đó, mô hình kiểm soát chính trị mạnh mẽ của Trung Quốc sẽ dường như thiếu hấp dẫn hơn với các quốc gia khác, đặc biệt nếu chính quyền của nó thiết chặt kiểm soát xã hội dân sự một cách cứng rắn. Chế độ Dân chủ, bởi vậy, sau cùng vẫn có tương lai.

Đoàn Huyền dịch

        Dịch từ bài viết China and the Future of Democracy, của tác giả Barray Eichengreen đăng trên website: w.w.w.prospectmagazine.co.uk, ngày 10 tháng 4 năm 2018.

Chuyên mục: Nhìn ra thế giới

Tranh chấp, xung đột ở biển Đông hiện đang diễn ra gay gắt xung quanh quần đảo Trường Sa (Spratly Islands) –bao gồm hơn 230 đảo san hô, cồn cát, rạn đá san hô và bãi đá ngầm… Có 6 quốc gia và vùng lãnh thổ có tranh chấp (Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Đài Loan và Brunei) và tuyên bố quyền sở hữu đối với những diện tích khác nhau thuộc quần đảo. Ba trong số các bên tranh chấp (Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam) yêu sách toàn bộ quần đảo; hai trong số đó (Malaysia và Philippines) chỉ yêu sách một bộ phận của quần đảo (Philippines tuyên bố chủ quyền nhóm đảo Kalayaan, Malaysia đòi hỏi chủ quyền một số thực thể ở phía Nam của quần đảo); Brunei tranh chấp một phần nhỏ của lãnh hải (Brunei chưa đưa ra đòi hỏi về một thực thể địa lý cụ thể, mà chỉ đưa ra yêu sách về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong đó tọa lạc một vài rạn san hô/bãi đá ngầm). Cho đến thời điểm hiện tại, trừ Brunei không chiếm giữ bất kỳ đảo nào và vì thế không có quân đồn trú, 5 quốc gia còn lại đều kiểm soát những thực thể địa lý nhất định. Cụ thể như sau: Việt Nam kiểm soát 21 thực thể địa lý, gồm 7 đảo san hô/cồn cùng 14 rạn san hô; Philippines kiểm soát 10 thực thể địa lý, gồm 7 đảo san hô/cồn cùng 3 rạn san hô; Trung Quốc: 7 thực thể địa lý, tất cả đều là rạn san hô; Malaysia: 7 thực thể địa lý, tất cả đều là rạn san hô; Đài Loan kiểm soát 2 thực thể địa lý, gồm 1 đảo san hô và 1 rạn san hô.

Tiến hành cuộc chiến tranh với Việt Nam vào tháng 2-1979, Trung Quốc tuyên bố đó là một chiến tranh “phản kích”, nhằm “đánh đuổi quân Việt Nam ra khỏi lãnh thổ Trung Quốc”. Ngay ngày 17 tháng 2, nhằm che đậy tính chất xâm lược của cuộc chiến, trong bản tuyên bố trên Tân Hoa Xã, Bắc Kinh khẳng định cuộc tấn công Việt Nam là phản kích tự vệ trước việc Việt Nam xâm lấn lãnh thổ và gây thiệt hại cho dân cư Trung Quốc[1]. Theo như mô tả của Bắc Kinh thì “cuộc chiến tranh tự vệ” này buộc phải xảy ra bởi Việt Nam thường xuyên có các hoạt động “khiêu khích vũ trang và thù nghịch” tại các khu vực biên giới giữa hai nước. Khẳng định “phản kích” Việt Nam, thực hiện cuộc tấn công ‘trừng phạt” là nhằm bảo đảm cho một “biên giới hòa bình và ổn định”, Trung Quốc muốn nhấn mạnh rằng, tranh chấp biên giới là vấn đề cốt lõi của toàn bộ cuộc chiến. Tuy nhiên, cho đến trước năm 1975, vấn đề biên giới tuy có tồn tại giữa hai nước, nhưng nó chưa được đẩy lên đến mức độ xung đột. Hơn thế, từ năm 1975, mâu thuẫn giữa hai nước xung quanh các vấn đề về lãnh thổ có trầm trọng thêm, song cũng chưa đến mức phá vỡ quan hệ hai nước. Theo nhà nghiên cứu Gareth Porter, thì “tổng diện tích lãnh thổ mà hai bên có tranh chấp như Trung Quốc nêu lên thì chỉ có 60 km2”[2]. Thực tế cho thấy rằng, nếu không xảy ra những sự kiện khác, thì vấn đề biên giới vẫn được hai bên nén xuống với một thái độ khá kiềm chế và bình tĩnh, khiến cả người trong cuộc lẫn ngoài cuộc đều nhận rõ một hiện thực sáng rõ là nó hoàn toàn có thể giải quyết được thông qua thương lượng hòa bình. Hơn thế, những xung đột biên giới tăng dần theo cấp số cộng lại chỉ là do Trung Quốc gây ra: Năm 1974 có 179 vụ Trung Quốc lấn chiếm biên giới của Việt Nam, năm 1975 có 294 vụ, năm 1977 tăng lên 810 vụ - vậy thì, cuộc chiến này có thực là “tự vệ”, có thực là “phản kích”?

Sách An Nam Chí Nguyên[安南志原]đời Minh, tại quyển 2, mục Cống phú [cống thuế] chép khá chi tiết về sản phẩm và tiền bạc phải nạp cho Trung Quốchàng năm. Sử liệu giúp cho người đọc thấy được cụ thể dã tâm bóc lột tại nước ta, quan lại thu thuế xuống tận các địa phương, dương cặp mắt cú vọ xăm xoi tước đoạt đủ mọi sản phẩm thuộc các ngành nghề. Chúng vơ vét bằng đủ loại tiền: tiền đồng, tiền giấy, và một loại tiền khác đặc biệt phạt hành thời Minh gọi là “Bảo tiền” mà người mình quen gọi là tiền quí, hay tiền tốt. Ngoài ra đứng về lãnh vực nghiên cứu, những số liệu thuế nạp tại trung ương và các phủ, châu; cho phép ta hình dung được tình hình kinh tế nước nhà vảo đầu thế kỷ thứ 15.

Sáng kiến “Một vành đai một con đường” hay là “Con đường tơ lụa mới” được Trung Quốc công bố vào năm 2013 giống như một chiếc ô xoè rộng bao trùm lên các dự án được Trung Quốc tài trợ hay xây dựng ở 65 quốc gia từ Nam Thái Bình Dương qua Châu Á đến Châu Phi và Châu Âu, từ kế hoach khoan dầu ở Siberia đến chương trình xây dựng các cảng ở Đông Nam Á, các tuyến đường sắt ở Đông Âu và các nhà máy điện ở Trung Đông, gây ra những vấn nạn đa dạng và những lo âu nhiều chiều của các chính phủ từ Đông sang Tây, từ Nam đến Bắc. Bài viết này tổng thuật một số vấn đề phức tạp về an ninh thị trường, lừa đảo thuế quan, đe doạ chủ quyền và bấp bênh tài chính… đã nảy sinh ở các nước Châu Âu,Châu Áliên quan đến sáng kiến “Một vành đai một con đường”, khiến ngay cả Pakistan là một trong những quốc gia được coi là “nằm trong túi quần của Trung Quốc” cũng phải đứng dậy và lên tiếng chia tay với “Đại ca thép”của mình.

Chuyên mục: Nhìn ra thế giới
Thứ năm, 12 Tháng 7 2018 08:38

Nhận xét về Tập Cận Bình

Tập Cận Bình thay đổi Hiến pháp không giới hạn nhiệm kỳ Chủ tịch nước như trước đây, nhiều người cho rằng vì ông tham quyền cố vị. Có lẻ đúng, nhưng  người viết nghĩ bên cạnh đó là cao vọng của ông để đủ thời gian để trở thành một trong những nhà lãnh đạo lớn nhất của Trung Hoa: Mao Trạch Đông thống nhất Hoa Lục; Đặng Tiểu Bình canh tân Trung Quốc; Tập Cận Bình đưa Trung Hoa trở lại ngôi vị trung tâm hàng đầu trên thế giới.

Chuyên mục: Diễn đàn
Thứ bảy, 07 Tháng 7 2018 04:54

Vị trí Vân Đồn trong lịch sử

Vân Đồn tại tọa độ 21,104981,107.482350 ở vị trí chiến lược nằm trên đường thủy, từ Trung Quốc xâm nhập Việt Nam. Sách Thiên Hạ Quận Quốc Lợi Bệnh Thư (1), của Cố Viêm Vũ đời Thanh khảo cứu các con đường xâm nhập Việt Nam với tiêu đề: Nhập Giao Tam Đạo tức 3 tuyến đường xâm nhập Giao Chỉ được hoạch định sẵn; gồm đường thủy xuất phát từ châu Khâm thuộc tỉnh Quảng Đông cũ [nay là Khâm Châu thị, Quảng Tây] gọi là Tây Nam Hải Đạo, và 2 đường bộ từ Quảng Tây và Vân Nam.

LTS - Việc Quốc hội đang chuẩn bị thông qua Luật về các Đặc khu kinh tế (ĐKKT) trong đó có quy định cho nhà đầu tư thuê đất tới 99 năm đã khiến dưu luận xã hội vô cùng lo lắng về những nguy cơ về an ninh quốc phòng liên quan đến các nhà đầu tư Trung Quốc. Những lo lắng đó là có cơ sở trong thực tế, vì Trung Quốc đã và đang đe doạ an ninh kinh tế của các châu lục trên thế giới khi triển khai các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng trên phạm vi toàn cầu. Để độc giả có thêm tư liệu về Đặc khu kinh tế (ĐKKT) và những hoạt động đầu tư phát triển toàn cầu của Trung Quốc – hai  vấn đề có liên quan trực tiếp với nhau - VHNA xin giới thiệu bài tổng thuật của tác giả Đỗ Minh Tuấn về hai vấn đề này.

Chuyên mục: Nhìn ra thế giới
Thứ hai, 18 Tháng 6 2018 15:11

Thể chế độc tài ở Trung Quốc(II)

Thể chế độc tài dù là độc tài tập thể hay độc tài cá nhân để tồn tại được bền vững lâu dài, thì vấn đề người kế nghiệp, vấn đề truyền ngôi cho thế hệ nối tiếp là hết sức quan trọng, đang trở thành vấn đề lớn của thể chế độc tài.

Theo nhà nghiên cứu Tullock,chế độ kế thừa của chính quyền độc tài TQ có thể chia ra 3 loại : Mở ra trình tự (Open succession), Chỉ định người kế nhiệm (Appointed succession) và Thế long (Hereditary succession). (Gordon Tullock, đã được chính phủ Mỹ phái sang Thiên Tân công tác vào thời kỳ đầu Cộng hòa nhân dân Trung Hoa mới thành lập. Nhân lúc này, ông đã quan sát TQ dưới sự thống trị của Mao Trạch Đông, bắt đầu gợi cho ông nghiên cứu về chính quyền độc tài).

Chuyên mục: Nhìn ra thế giới
Page 1 of 31