Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Seminar "Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương - người Việt suy nghĩ cùng Arendt"

Văn hóa Nghệ An xin giới thiệu với quý độc giả bài ghi nhận của Đặng Trần Kim Liên (sinh viên trường Đại học Sư phạm Tp Hồ Chí Minh)  về buổi tọa đàm  Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương - Người Việt suy nghĩ cùng Arendtmà diễn giả là Tiến sĩ Lisa Stenmark đến từ ĐH San Jose - Hoa Kỳ, trong khuôn khổ lễ giới thiệu Viện Hợp tác Nghiên cứu Quốc tế - Đại học Thái Bình Dương diễn ra vào sáng 31.5.2019 tại Tp Hồ Chí Minh

 

Được tham dự buổi Seminar “Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương - Người Việt suy nghĩ cùng Arendt” là một cơ hội quý giá đối với những người trẻ theo học khối ngành khoa học xã hội như tôi. Có thể nói, đối với bản thân tôi, Hannah Arendt không phải là một cái tên quen thuộc, vì tôi chưa từng được tiếp cận trong môi trường đại học. Vì vậy, đến với buổi seminar dẫn dắt bởi cô Lisa Stenmark - diễn giả đã có rất nhiều buổi chia sẻ thú vị và chuyên sâu về Arendt ở Việt Nam, được hỗ trợ bởi dịch giả Nguyễn Thị Minh, tôi được “đánh thức” bởi những suy tư của Arendt và khơi nguồn cảm hứng về hành trình “suy tư cùng Arendt”.

Đánh thức suy tư…

Trước buổi seminar, tôi được nghe những trăn trở và tâm huyết của cô Từ Huy về nguyện vọng sách hàn lâm có thể trở nên đại chúng như ở Hoa Kì hay các nước phát triển khác. Khi cơ hội tiếp cận với những nghiên cứu, trào lưu tư tưởng đang thịnh hành và có sức ảnh hưởng lớn trên thế giới không được mở rộng đối với công chúng, đồng nghĩa với việc, cách nhìn nhận của công chúng trước các vấn đề toàn cầu sẽ lạc hậu và thậm chí đi theo hướng tiêu cực. Bởi vậy, tôi muốn sử dụng đến cụm từ “đánh thức” để nói đến tác động của seminar đối với cá nhân tôi: đánh thức những suy tư về các vấn đề toàn cầu mà tôi thường bỏ ngỏ, nhưng không phải bằng lối suy tư lạc hậu lối mòn của mình, mà dưới góc nhìn Arendt. Diễn giả Lisa dẫn dắt buổi seminar tựa như một hành trình suy tư cùng Arendt – chứ không phải theo dạng hình thức truyền đạt thuần về tư tưởng của Arent trước các vấn đề toàn cầu. Đi từ chủ đề “toàn cầu hóa”, diễn giả nêu ra một vấn đề: “Thật không may, khi chúng ta cùng chia sẻ một hiện tại  và có lẽ, một tương lai nhưng không chia sẻ quá khứ, đồng nghĩa với việc không có lịch sử chung hoặc khuôn khổ chung để hiểu và phản hồi với những vấn đề này” và đặt ra câu hỏi nan giải: Vậy làm sao để giải quyết vấn đề “no common culture” này? Bằng những ví dụ hấp dẫn và thú vị, cô Lisa đã giới thuyết cho chúng tôi những hướng giải quyết được áp dụng (và thất bại) trước đó, sau đó bàn về hai giải pháp có tính định hướng của Arendt (Kể chuyện – Storytelling và Tưởng tượng tham quan – Visiting Imagination). Từ những chia sẻ của diễn giả, buổi seminar dành thời gian để người tham dự đặt câu hỏi, chất vấn những suy tư của Arendt và đặt câu hỏi để suy tư về những vấn đề toàn cầu dưới quan điểm của Arendt (trong đó phải nhắc đến ví dụ sống động thú vị của diễn giả Lisa Stenmark về chuyện thích chó và chuyện ăn thịt chó của người Việt cũng gợi rất nhiều suy tư và cả những chất vấn sôi nổi từ các thính giả). Như vậy, chúng tôi được bắt đầu bằng một vấn đề, để suy tư cùng Arendt như chính chủ đề của Seminar hứa hẹn “Người Việt suy tư cùng Arendt”, có lẽ vì thế mà sức mạnh tinh thần của suy tư được phát huy rất mạnh. Buổi seminar kéo dài hơn so với dự kiến 30 phút, thế nhưng mọi người tham dự lại rất hăng hái sôi nổi cả trong những phút cuối.

Khơi nguồn hành trình suy tư cùng Arendt…

Kết thúc buổi seminar đã để lại trong chính tôi: những suy tư về các vấn đề toàn cầu được diễn giả Lisa trình bày và giải thích, những suy tư mọi người tham dự đặt ra trong buổi seminar và cả những suy tư của bản thân tôi trong ngày hôm nay khi được tiếp cận quan điểm của Arendt và có những tác động mạnh mẽ trong nhận thức bản thân… Từ những suy tư của Arendt, có thể thấy tính thực tiễn trong việc giải quyết các vấn đề khủng hoảng của Việt Nam. Vậy bằng cách nào, con đường nào để những suy tư của Arendt có sức lan tỏa đến cộng đồng người Việt chứ không chỉ thu nhỏ trong phạm vi những buổi seminar? Nhân đó, tôi xin dẫn lại một ý kiến của cô Lisa: “Học giả Việt Nam và người Việt Nam có thể đóng góp cho sự hiểu biết của chúng ta về toàn cầu hóa và cách chúng ta có thể đối phó với những thách thức của nó bằng cách đưa ra một viễn tượng đặc thù, dựa trên lịch sử và truyền thống độc đáo của Việt Nam. (...) Đây là một giải pháp thay thế cho các phương pháp tiếp cận của trí thức phương Tây và là một phương pháp tương thích với phương pháp Arendt.” Vậy làm sao để học giả Việt Nam và người Việt Nam có thể xây dựng những đóng góp trên và đưa nó trở thành một “giải pháp” quan trọng cho những vấn đề nhức nhối của xã hội Việt Nam khi nghiên cứu khoa học xã hội ở nước ta nói chung và nghiên cứu về tư tưởng Adrent ở nước ta nói riêng còn chưa được đặt đúng vị trí xứng tầm? Tôi rất tâm đắc với câu nói của cô Lisa: “Hãy làm một điều gì đó đi”, sự thay đổi bắt đầu từ hành động của một cá nhân.

Diễn giả Lisa Stenmark

Có thể nói, với sự dẫn dắt của diễn giả Lisa Stenmark và dịch giả Nguyễn Thị Minh, tôi và cả những người bạn của mình - lớp sinh viên chưa được tiếp cận nhiều về Hannah Arendt được khơi nguồn cảm hứng tìm hiểu về Hannah Arendt, để nhìn nhận cùng Arendt về các vấn đề đáng quan tâm của xã hội: giáo dục, nhân quyền, tệ nạn xã hội… Chúng tôi cảm kích các học giả, các nhà nghiên cứu, các thầy cô dành tâm huyết để giới thiệu và truyền bá tư tưởng của Hannah Arendt đến với Việt Nam.

Lưu lại những dấu ấn đẹp

Chúng tôi được tiếp đón chu đáo từ phía ngoài đại sảnh, các bạn tiếp tân hướng dẫn tận tình. Giữa buổi chúng tôi được tham dự một tiệc ngọt nhẹ, đem đến hương vị ngọt ngào và tinh thần thoải mái cho chúng tôi trước khi bước vào buổi seminar. Diễn giả Lisa Stenmark trình bày lôi cuốn và hấp dẫn, lắng nghe và trao đổi tích cực với người tham dự. Dịch giả Nguyễn Thị Minh nhiệt tình và chuyên nghiệp, là một cộng sự ăn ý tuyệt vời của diễn giả, từ phong thái đến phần dịch thuật đều tạo cho người nghe tâm thế tiếp nhận nhẹ nhàng, không nặng nề, gò bó. Trong phần trao đổi, mọi ý kiến đều được tôn trọng và trao đổi sôi nổi, từ ý kiến của các nhà nghiên cứu, các học giả đến ý kiến trao đổi từ phía sinh viên.

Seminar hôm nay là một ấn tượng đẹp trong tôi, đánh thức, định hướng và khơi dậy trong tôi rất nhiều những giá trị tinh thần tích cực.