Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Những góc nhìn Văn hoá

Thời gian gần đây tôi được đọc tác phẩmThe Kingdom of God is Within You (Vương quốcThiên chúa ở bên trong của anh) của văn hào Nga Lev Tolstoy. Tôi không tìm được nguyên bản tác phẩm này bằng tiếng Nga mà buộc phải làm việc với bản dịch tiếng Anhcủa dịch giả Constance Garnett(New York, 1894). Nhìn vào niên đại của bản dịch có thể thấy nó đã được thực hiện lúc sinh thời của Lev Tolstoy. Trong Lời nói đầucủa cuốn sách này (Lev Tolstoy, Yasnaia Poliana, 1893) Lev Tolstoi đã viết một đoạn như sau:" Như tôi đã dự đoán, cuốn sách của…
Có ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống tinh thần ở Việt Nam trước đây là ba học thuyết tôn giáo Nho, Phật, Đạo, thường gọi là Tam giáo. Nho và Đạo ra đời ở Trung Quốc, từ đó trực tiếp truyền vào nước ta. Còn Phật giáo ra đời ở Ấn Độ, đầu tiên theo đường biển phía Nam, sau theo cả đường bộ phía Tây mà vào, từ rất sớm Luy Lâu (Thuận Thành – Hà Bắc) đã thành một trung tâm Phật giáo lớn, nhưng từ thế kỷ thứ VII lại gắn bó chặt chẽ với Phật giáo…
Từ trước tới nay đã có không ít định nghĩa về thơ nhưng xem ra chưa có định nghĩa nào thỏa mãn người đọc. Đơn giản là do nội hàm khái niệm thơ vô cùng phong phú. Tùy từng thời đại, từng xu hướng, từng nhà thơ mà hiểu thơ khác nhau, nhiều khi phủ định nhau. Nếu Nhà thơ lãng mạn Pháp A.Musset (1810-1857) cho thơ là cảm xúc với luận điểm nổi tiếng: “Hãy đập vào trái tim, thiên tài là ở đó!” thì Nhà thơ tượng trưng P.Valéry (1871-1945) cho thơ là sự nở hoa của trí tuệ.
Chiến tranh bắt nguồn từ tâm trí con người, chính ngay trong tâm trí con người mà các thành lũy chống chiến tranh cần được xây dựng. UNESCO ____________________________________________   Nhân loại đang sống dưới sự đe doạ của một cuộc thánh chiến giữa các nền văn minh dựa trên tôn giáo - có thể không còn là trong tương lai xa hay gần nữa mà đã bắt đầu. Nếu phải xây dựng những thành lũy chống chiến tranh ngay từ bây giờ trong tâm trí con người, thì tình thế đã rất khẩn trương, dù chưa đến nỗi tuyệt…
Bây giờ chúng ta hãy xem những sử quan ở triều đình Huế đã viết nhằm mục đích nào, viết theo những phương châm tư tưởng và trên cơ sở đạo lý nào?
Đề tài hương chính nói chung và cải lương hương chính nói riêng không chỉ thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu mà còn của nhiều cá nhân, dòng họ hoặc các làng xã trong xã hội. Với mong muốn giới thiệu tới độc giả nguồn tài liệu lưu trữ có giá trị về hương chính trong thời kì Pháp thuộc, chúng tôi đã biên soạn cuốn sách “Cải lương hương chính qua tài liệu và tư liệu lưu trữ” thông qua việc tập hợp các tư liệu gốc hiện đang lưu trữ tại Trung tâm Lưu…
Hành trình vượt lãnh Đại Dữu, liên quan đến lịch sử Việt Nam. Lãnh tức là vùng núi, cao nguyên; có 5 lãnh nằm giữa đường biên giới nhà Hán và nước Nam Việt thời Triệu Đà, nên sử gọi là Ngũ Lãnh. Đại Dữu là một trong 5 lãnh đó, vị trí tại biên giới 2 tỉnh Giang Tây và Quảng Đông ngày nay. Thời xưa đã có đường giao thông từ bắc chí nam qua lãnh này, khái quát từ Cửu Giang [Cửu Giang thị, Giang Tây, tọa độ 29.703252, 116.018004Report a problemReport a problemReport a problem] tại…
Phan Bội Châu, một trong các bậc chí sĩ yêu nước tiêu biểu nhất góp phần xây dựng nên chủ nghĩa yêu nước đặc sắc của dân tộc Việt Nam những thập kỷ đầu thế kỷ XX, đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi là “bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập, được 20 triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng”[4, tr. 185]. Chủ nghĩa yêu nước đặc sắc của ông đến nay vẫn có sức lan tỏa và truyền cảm hứng mãnh liệt tới các tầng lớp nhân dân Việt…
Cụ Võ Trường Toản, danh sĩ đất Gia Định, đã không ra làm quan với nhà Tây Sơn trong thời gian họ chiếm đóng vùng đất này. Cụ mở trường dạy học, thu nhận hàng trăm học trò, trong đó có ba người về sau rất hiển đạt dưới triều Gia Long, được người đời sau phong là “Gia Định tam gia”. Họ gồm có Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhơn Tịnh và Lê Quang Định. Họ không chỉ văn hay chữ tốt, mà từng là những chiến sĩ đã góp phần không nhỏ trong việc gầy dựng một vương triều…
Về thơ tượng trưng và thơ siêu thực từ Đổi mới đến nay đã có nhiều người bàn đến. Ở đây, chúng tôi chỉ trình bày những ý kiến của Chế Lan Viên liên quan đến thi pháp thơ tượng trưng và siêu thực qua hai bài tựa Tuyển tập Hàn Mặc Tử (Nxb Văn học, 1987) và Thơ Bích Khê (Sở Văn hóa - Thông tin Nghĩa Bình, 1988). Dù xuất hiện đã nhiều năm, những ý kiến của ông ngoài giá trị học thuật còn có ý nghĩa thời sự trước xu hướng “thơ hiện đại” gây nhiều…
Đây là đề tài thú vị nhưng phức tạp. Trong khuôn khổ một bài viết ngắn, tôi có mấy suy nghĩ như sau. Trong điều kiện bình thường của đất nước, văn chương phân hóa thành hai bộ phận chủ yếu: Tinh hoa và đại chúng, hướng đến các đối tượng công chúng khác nhau. Văn chương đại chúng hướng đến cái hay về nội dung và nghệ thuật vừa tầm đón nhận của đa số người đọc. Nhiều người tán thưởng là dấu hiệu thành công của tác phẩm.Tính chất truyền thống, dễ tiếp nhận là đặc điểm của…
Trong chương trình giảng dạy văn học trên ghế nhà trường, Nguyên Ngọc cho đến nay vẫn thường được nhìn nhận trước hết ở diễn ngôn văn học. Nhưng trên thực tế, vài chục năm trở lại đây, ông còn nổi bật ở nhiều khu vực diễn ngôn khác, như diễn ngôn dịch thuật, diễn ngôn giáo dục, diễn ngôn dân tộc học… Ngay ở lĩnh vực văn học mà từ đó ông trở nên nổi tiếng, trong cùng khoảng thời gian này, theo tôi, đóng góp nổi bật của Nguyên Ngọc không ở diễn ngôn sáng tác, mà chủ…
Từ trước đến nay khi nói tới những người Bồ Đào Nha tiên phong trong việc truyền bá đạo Chúa Jesus[1]và mở đường cho quá trình tiếp xúc giữa Việt Nam với châu Âu vào thế kỷ 17-18, những cái tên thường được nhắc đến nhiều nhất là:Fransisco de Pina, Gaspar do Amaral, António Barbosa và Antonio de Fontes…Tuy nhiên, vàonửa cuối thế kỷ 18 còn có một người Bồ Đào Nha rất gắn bó với Việt Nam (đúng hơn là Xứ Đàng Trong) và để lại một số công trình khoa học rất có giá trị, nhưng chưa được…