Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Những góc nhìn Văn hoá

I. Marx trong thế kỷ XXI Bước sang thế kỷ XXI, vị thế của Marx và của học thuyết Marx trong đời sống tinh thần nhân loại, vẫn là một chủ đề không kém phần thu hút với những thái độ trái ngược nhau. Bên cạnh thái độ hoài nghi, phê phán, thậm chí kỳ thị, bôi nhọ, chủ yếu ở những người cánh Hữu, ở một vài cộng đồng đã từng sống trong hệ thống xã hội chủ nghĩa trước đây, hay ở một số nhà hoạt động xã hội cực đoan, thì vẫn tồn tại khá mạnh một…
1. Có thể nói lần đầu tiên công bố một chuyên luận toàn diện, sâu sắc và thú vị về nền thơ Việt Nam trong một giai đoạn lịch sử đáng ghi nhớ 1945 - 1975. Sẽ có nhiều ý kiến trao đổi rất trái chiều nhau xung quanh công trình này, chúng tôi hình dung như thế, nhưng đó là một dấu hiệu tốt khi chúng ta đang cố gắng từ bỏ lối tư duy một chiều, đơn giản và dễ dãi trước bất kì sự xuất hiện sự kiện nào trong đời sống xã hội và văn chương. Phải…
Tác phẩm chính của Phan Tứ từ Về Làng (1964) đến Trại S.T.18 (1974) đều được lần lượt bày bán tại Pa-ri. Về Làng là một tập truyện ngắn, Trại S.T.18 tuy gọi là tiểu thuyết, thật ra là “nhật ký của một cán bộ Miền Nam”; trong hai thể loại truyện ngắn và nhất là nhật ký việc xây dựng hư cấu - nói nôm na là kể chuyện - không phải là vấn đề ưu tiên. Bài này do đó chỉ đề cập đến hai tác phẩm dài của Phan Tứ: Gia Đình Má Bảy (1968; 376 trang)…
Thi ca là lễ vật của lòng tin. Ít ai dễ tin người như người Việt Nam. Bởi vì họ vững tin ở mình và đem lòng yêu thi ca hơn ai hết. Lịch sử thi ca Việt Nam 1000 năm đầu tiên sau công nguyên vẫn còn để lại những tờ giấy trắng không chữ viết cho đến tận bây giờ. Điều kỳ lạ chưa cắt nghĩa rõ ràng được đó lại xảy ra ở một đất nước có truyền thống yêu thi ca như Việt Nam. Người Việt đã sáng tác văn học như thế nào trong khoảng…
Trong hơn 10 năm qua, đã có nhiều nghiên cứu, sách, báo, trong và ngoài nước, nói về Hoàng Sa-Trường Sa và tranh chấp Biển Đông. Nghiên cứu của người viết và của một số tác giả khác cho thấy, dưới góc độ luật pháp quốc tế, chứng cứ chủ quyền Hoàng Sa của Việt Nam vững chắc so với của Trung Quốc. Tuy nhiên, chứng cứ chủ quyền Trường Sa của Việt Nam vẫn cần được tiếp tục củng cố thêm.[1]  Mục đích của bài này là nhằm nghiên cứu sự hành xử chủ quyền ở Trường Sa của…
Có một điều không cần bàn cãi: Việt Nam Quốc Dân Đảng được thành lập vào cuối năm 1927 là kết quả và sản phẩm của sự vận động và phát triển của  phong trào dân tộc ở Việt Nam những năm sau chiến tranh thế giới thứ I. Nhưng còn sự tồn tại và hoạt động của tổ chức này trong suốt những năm 1927 – 1930 với tư cách một đảng cách mạng, đã có tác động gì và tác động như thế nào đến phong trào dân tộc ở Việt Nam? Bài viết nay đưa ra một…
Trên thực tế, ngay trong việc xây dựng tiếng mẹ đẻ, kiến tạo một quá khứ dân tộc nhằm chống lại quyền lực thực dân..., các trí thức bản địa vẫn chịu không ít những ảnh hưởng được gợi ý từ những tri thức phương Tây.
1. Đọc những bài viết về Phan Vũ trên báo chí, thấy mọi người kể chuyện về ông nhiều hơn là nói về thơ ông. Họ kể chuyện ông Phan Vũ 70 tuổi tập tạ như thanh niên, chuyện ông 73 lấy cô 37, chuyện ông 80 tuổi mặc áo phông bò rách phóng xe vèo vèo trên phố, chuyện ông vẽ tranh bán mấy nghìn đô, chuyện những người tình đi qua cuộc đời ông… Ông giống như một gã lãng tử hấp dẫn, giống như một huyền thoại sống, nhưng lạ thay ngoài Em ơi Hà Nội phố,…
Đây là câu hỏi không hề mới bởi mỗi thời đại, mỗi giai đoạn lịch sử đề có những bối cảnh, đặc điểm, điều kiện khác nhau quy định các hệ thống gía trị khác nhau, trong đó có giá trị, hay là phẩm chất,  của các tầng lớp, giai cấp trong xã hội.  Tầng lớp trí thức ngày càng đông đảo, vị trí của họ ngày càng quan trọng trong đời sống xã hội. Trí thức có phải là kẻ sĩ? Đây cũng là một câu hỏi không dễ trả lời. Và một loạt câu hỏi khác xung quanh…
Lệ thường, khi đọc một tác phẩm văn học về đề tài đương đại, người đọc vô hình trung liên tưởng đến nhiều điều: na ná chuyện này mình đã thấy ở đâu, nhân vật nọ có nguyên mẫu nào trong thực tế đời sống, và từ những ẩn dụ, ví von, ngụ ý, tác giả có thái độ đúng hay sai, v.v... Tiểu thuyết Cuộc cờ của tác giả Phạm Quang Long với bốn trăm trang có lẻ do Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành từ đầu năm 2018 đương nhiên nằm trong điểm ngắm ấy. Câu chuyện…
Có lẽ chưa bao giờ văn hóa đọc lại nở rộ như ngày nay, đặc biệt là sự hỗ trợ từ chính quyền và các kênh báo đài chính thống. Không khí tấp nập nhộn nhịp trong các hội trợ sách, các hội thảo sách, các cuộc chạy đường trường cổ vũ phong trào đọc dường như làm sống dậy cái không khí Đông Kinh nghĩa thục: “Buổi diễn thuyết người đông như hội/Kỳ bình văn khách đến như mưa”. Chứng kiến cảnh “trăm hoa đua nở” của các đơn vị xuất bản, các cộng đồng đọc sách, các cá…
I. Nhân một câu trong Truyện Kiều Không mấy ai không nhớ câu trong Truyện Kiều, khi Thúy Kiều nhận được thư của Sở Khanh: “Mở xem một bức tiên mai, Rành rành Tích Việt có hai chữ đề. Cứ trong ý tứ mà suy, Ngày hai mươi mốt Tuất thì phải chăng ?”
Không có gì dễ, và không có gì khó, bằng vẽ chân dung một nhà thơ. Lý do giản dị là thi nhân không có chân dung. Thi sĩ chỉ là một tiếng nói, thay âm độ qua từng giây phút và chuyển hóa không ngừng mỗi lần đến với chúng ta. Vẽ lại khuôn mặt của người thơ là tạo ra giữa không gian mênh mông những tiếng rì rào chung quanh tâm hồn và đôi khi phải vẽ thêm niềm im lặng giữa chiều sâu ý thức.