Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Những góc nhìn Văn hoá

Chúng tôi không phải là những người đầu tiên làm việc này. Nhiều người Việt nam trước chúng tôi đã viết bài bằng tiếng nước ngoài hoặc chính những ngưòi  nước ngoài, nhất là những nước vì nhiều lý do lịch sử đã dính líu sâu đậm vào thời cuộc Việt nam như Trung quốc, Pháp, Hoa kỳ, Liên xô. Nhiều người thuộc các quốc gia đó đã viết về lịch sử văn hoá văn học Việt nam.
Nhà nghiên cứu văn hóa Võ Hồng Huy** sinh ngày 02/5/1925 tại làng Yên Điềm, xã Thịnh Lộc, huyện Can Lộc (nay là Lộc Hà), tỉnh Hà Tĩnh; tạ thế ngày 25/3/2016 tại thành phố Hà Tĩnh. Xuất thân trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, cha mẹ mất sớm, ông phải bỏ dở trường lớp, đi dạy học để mưu sinh, vừa tự học thêm và tham gia hoạt động Việt Minh bí mật. Sau 40 năm hoạt động chính trị, từ cấp xã, tổng, lên huyện, ra Khu ủy Khu IV rồi trở lại Tỉnh ủy…
Thời tuổi trẻ, mỗi khi có việc đi đâu phải dùng đến xích lô, ngồi trên nệm ấm, nghĩ đến bác phu xích lô gò mình đạp xe dưới tưng bừng nắng lửa mà không khỏi chạnh lòng. Vậy mà cách đây hàng trăm năm, cha ông chúng ta đã có một thời gian dài làm kiếp “ngựa người”, ôm càng xe chạy lúp xúp dưới lòng đường, còn ngất ngưởng phía sau là “ông Tây”, “bà Đầm” hay thầy thông, thầy ký…Dù muốn dù không, chiếc xe kéo cũng đã hiện diện trong lịch sử dân tộc như dấu…
Thơ đến từ đâu là một công trình tập thể của 25 nhà thơ quy tụ chung quanh cuộc phỏng vấn của Nguyễn Đức Tùng, nhiều bài trong đó đã được phổ biến trên mạng năm 2007, nay được ra mắt bạn đọc bởi nhà xuất bản Lao Động. Cuốn sách, trong nội dung tự tại của nó, là một tác phẩm hay, có giá trị phổ cập về hai mặt lập thuyết và thời sự.  Đặt vào bối cảnh văn học hiện nay, Thơ đến từ đâu, là biến cố, làm cơn gió thông thoáng, một luồng tư duy tươi…
Chuyện người con gái Nam Xươngsáng tác dựa trên truyện cổ tích Vợ chàng Trương, nhưng qua sáng tạo nghệ thuật của Nguyễn Dữ, tư tưởng truyện đã không còn như “nguyên bản”. Để xây dựng tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương mang một ý đồ riêng như thế, với truyện cổ tích Vợ chàng Trương, Nguyễn Dữ đã thay đổi, thêm bớt một cách công phu và đầy dụng ý trên cả hai phương diện nội dung và nghệ thuật. Sau đây, xin so sánh hai tác phẩm trên từng phương diện một.
Trước đây, chúng tôi có giới thiệu tập thơ song ngữ Những điệp khúc cho dương cầm – Refrains pour piano – của nhà thơ, nhà sư Tuệ Sĩ, do nữ họa sĩ Dominique de Miscault dịch ra tiếng Pháp, và minh họa trang nhã. Lúc đó, tác phẩm vừa mới in xong.
Người dịch: Câu hỏi đặt ra nghe có vẻ lạ lùng. Ở Việt Nam những ai yêu thích văn học lại không biết Maxim Gorky (Макси́м Го́рький, 1868 - 1936) là nhà văn xô viết nổi tiếng, chủ soái của nền văn học cách mạng ở Liên Xô, có tác phẩm nổi tiếng là tiểu thuyết “Người mẹ”. Nhưng ông không đơn giản và một chiều là vậy. Maxim Gorky trước hết là một nhà văn Nga, cuộc đời và sự nghiệp văn học của ông nằm trong dòng chảy của nền văn chương Nga vĩ đại. Ngày 28/3/2018 nhân…
Vậy là ngày 14 tháng 3 năm 2018, Stephen Hawking đã từ giã cõi đời, để lại bao nhiêu tiếc thương cho cả nhân loại, và để lại cho muôn đời sau một di sản lớn lao về khoa học cũng như về giá trị nhân văn cao cả.
Trí tưởng tượng đã dẫn dắt nhiều nhà khoa học, trong đó có Stephen Hawking khám phá, nhận thức  về thế giới. Với Stephen Hawking, điều đó cộng với các phẩm chất năng lực khác đã cho ông một sự nghiệp vĩ đại, ông đã xây dựng nên lý thuyết mới về vạn vật, các lý thuyết về hố đen, điểm kỳ dị không - thời gian, về nơi/thời điểm bắt đầu của vũ trụ. “Bức xạ Hawking” là một thuật ngữ, khái niệm và là định luật, nói rằng bức xạ phát ra từ vật chất từ các hố…
Nguyễn Tùng: “… chừng nào Việt Nam chưa dịch được hàng trăm cuốn sách được xem là tinh hoa của thế giới về triết học, nhân học, xã hội học v.v.. thì chừng đó Việt Nam chưa có được một nền đại học đúng nghĩa về xã hội và nhân văn…’’. Hẳn là từ mối lo sâu xa và đầy trách nhiệm và một tâm thế như vậy mà Nguyễn Tùng đã bắt tay vào công việc dịch thuật vốn không phải là chức trách chính của ông, lại hết sức khó khăn, bởi ông luôn chọn dịch những tác…
Trong 9 năm trị vì ngắn ngủi của mình (1916-1925), vua Khải Định cũng làm được một số việc được người đời nhắc đến, trong đó có chuyến Bắc tuần năm 1918 và cuộc Pháp du rầm rộ năm 1922. Tất nhiên việc nhắc lại những việc làm đó với mỹ ý hay ác cảm còn tùy ở góc nhìn của mỗi người. Trong những năm còn lại của đời mình, nhà vua cũng còn kịp tổ chức một lễ tứ tuần đại khánh với những nghi thức long trọng nhất.
LTS. Như mọi năm, ngày giỗ của nhà văn hóa lỗi lạc Phan Châu Trinh cũng là ngày trao Giải Văn hóa Phan Châu Trinh. Năm nay, lễ trao giải lần thứ XI diễn ra tối 24.3.2018 tại khách sạn REX, TP.HCM. Người Đô Thị đã trích giới thiệu diễn từ của nhà văn Nguyên Ngọc - Chủ tịch Hội đồng khoa học Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh - tại buổi lễ. Văn hoá Nghệ An dẫn lại. Tựa của Người Đô Thị.
I. Nguồn gốc, ý nghĩa. 1. Nguồn gốc. Hiện nay, các vùng cư dân Thái ở miền núi Nghệ An đều có người làm Lễ hội Xang Khan. Đồng bào Thái gọi những người làm Lễ hội Xang Khan là những ông “Mo Môn”. Lễ hội Xang Khan có từ bao giờ không ai nhớ rõ. Theo các ông Mo Môn chỉ biết Lễ hội Xang Khan đã có từ lâu đời, nhiều ông Mo Môn cho biết thêm là Lễ hội Xang Khan vốn là của người Thái nhóm Tày Thanh, tức là người Thái từ Mường Thanh –…