Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Những góc nhìn Văn hoá

1/ Gần đây , trong cuốn NGHIÊN CỨU VĂN BẢN TRUYỆN KIỀU do Nhà xuất bản Khoa học xã hội in năm 2006, Phó Giáo sư (PGS) Đào Thái Tôn đã đặt lại vấn đề về rất nhiều từ ngữ trong Truyện Kiều. Trong bài này chúng tôi chỉ xin bàn thêm về  5 trong số các   trường hợp  được  PGS  nêu lên trong 60 trang đầu tiên của tác phẩm .
Một sự kiện trọng đại đối với Cao Bá Quát chính là việc ông bị đưa đi dương trình hiệu lực . Trong cái rủi có cái may. Nhờ có ra nước ngoài, tiếp xúc với nền văn minh phi truyền thống, kể cả văn hóa Đông Nam Á và văn hóa phương Tây lúc ấy đã có mặt ở phương Đông qua những nhân vật đại diện như nhà truyền giáo và thương nhân, tư tưởng Cao Bá Quát đã có những thay đổi quan trọng. Phân tích bản chất và ý nghĩa của sự thay đổi tư tưởng…
Đạo đức của con người luôn được mọi thời từ cổ tới kim đề cập tới. Ngày nay, đây cũng luôn là một vấn đề “nóng”. Để giúp mọi người thẩm định, đánh giá một cách chính xác về đạo đức con người, người viết xin được giới thiệu một vài kinh nghiệm của ông cha ta xưa xung quanh vấn đề này.
 1/Trong VĂN HÓA NGHỆ AN số 78 , in tháng 06 năm 2006 , chúng tôi có viết mấy trang về bài thơ THÍNH ĐỌAN TRƯỜNG TÂN THANH HỮU CẢM của cụ Phạm Quí Thích .Trong bài , chúng tôi cũng có cung cấp một vài cứ liệu mới ( như cách hiểu chữ LÍ trong MÔNG LÍ chẳng hạn ) , nhưng nhìn chung thì chúng tôi vẫn chủ yếu trình bày những khía cạnh chúng tôi đang còn băn khoăn , nghi vấn ,mong   đưa ra để giới Kiều học giúp đỡ , cùng nhau tiếp tục tìm hiểu . Đáp ứng sự chờ đợi của chúng tôi…
Trong chuyên khảo nổi tiếng Tại sao Nhật Bản “thành công”? Công nghệ phương Tây và tính cách Nhật Bản, học giả Michio Morishima có những nhận xét độc đáo về cải cách Minh Trị: “Ở một mức độ đáng kể, tôi hiểu Cách mạng Minh Trị khác với đa số các sử gia Nhật Bản, nhưng lại giống nhiều với các sử gia phương Tây, mặc dù trọng tâm của sự luận giải có khác nhau. Ở một chừng mực nào đó, các quan điểm được chấp nhận rộng rãi ở Nhật Bản đi theo học thuyết lịch sử…
Lịch sử có những đặc thù kỳ lạ mà có lẽ, dẫu đi hết cả cuộc đời ngắn ngủi của mình, các nhà nghiên cứu hết thế hệ này đến thế hệ khác vẫn không thể nào hiểu hết được. Trong những đặc thù/đặc điểm/đặc trưng ấy, nhà nước chuyên chế là cái nổi bật nhất, tai hoạ nhất và khó “xử lý’ nhất. Xin giới hạn là bài viết này chỉ bàn về nhà nước chuyên chế/chế độ chuyên chế (Authorinianism) của phương Đông tính đến khi vị vua cuối cùng của Trung Hoa thoái vị (12.2.1912) hoặc muộn…
Khi lựa chọn phương hướng lấy con người làm mục tiêu và động lực phát triển, một nhiệm vụ đặt ra cấp thiết là tìm hiểu con người Việt Nam, con người của hiện tại và cả con người của quá khứ. Con người sáng tạo ra văn hóa và dùng vốn văn hóa tích lũy thành truyền thống tiến lên, từ quá khứ đến tương lai.Với tiến trình phát triển của con người và của lịch sử, văn hóa truyền thống có tính liên tục và có nhiều tác dụng định hướng cho sự nhận thức sự lựa chọn,…
Trong thực tế lịch sử, chữ viết hoặc nói văn tự dường như là gắn liền với tôn giáo, nói rộng hơn gắn liền với văn hoá. Du nhập và truyền bá văn hoá trong đó bao gồm việc truyền đạo mang theo sự phổ biến và chọn dùng một thứ văn tự.
1. Cơ sở tư liệu và những ghi chép khác nhau về khởi nghĩa Mai Thúc Loan Bộ sử xưa nhất của ta còn lưu truyền đến nay là Đại Việt sử lược, biên soạn vào khoảng đầu thời Trần, không chép về nhân vật Mai Thúc Loan và cuộc khởi nghĩa của ông. Bộ quốc sử đầu tiên chép về ông là Đại Việt sử ký toàn thư, phần Ngoại kỷ do Ngô Sĩ Liên biên soạn, được khắc in năm 1697, chỉ chép một đoạn rất vắn tắt :
1/ Trong nguyên tác của Thanh Tâm Tài Nhân ,cũng như trong KIM VÂN KIỀU LỤC chúng ta đều thấy có một bức thư gia đình gửi đến Kim Trọng , gọi về hộ tang cho chú.Bức thư chỉ có vài giòng ngắn ngủi thôi ,nhưng không rõ vì sao giữa các bản Nôm gọi là bản  Kinh và bản Phường lại để xảy ra chuyện phải đem cả đọan  ra chữa đi chữa lại khá nhiều , và để xảy ra chuyện người thì bình luận thế này ,người thì bình luận thế khác. Do đó thiết nghĩ đây…
Nói đến Đào Tấn (1845-1907) người ta nghĩ ngay đến ông với tư cách là tác giả của các vở tuồng nổi tiếng. Tuy nhiên, theo các tư liệu đã công bố, Đào Tấn không chỉ viết các tác phẩm tuồng, hay lí luận về tuồng (như Hí trường tùy bút), mà còn sáng khá nhiều thơ và đặc biệt hơn nữa, ông còn sáng tác theo thể từ - một thể loại khá hiếm trong văn học trung đại - hiện để lại một từ tập mang tên là Mộng Mai từ lục (từ đây viết tắt là MMTL),…
Nhân chúng ta đang có chủ trương đẩy mạnh việc nghiên cứu LỜI DI CHÚC của CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH , chúng tôi xin kể vài mẩu chuyện liên quan đến câu này.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN được tổ chức tại Hua Hin Thái Lan trong tuần lễ cuối tháng 10.2009, theo yêu cầu của Đại sứ Trung Quốc tại ASEAN Tiết Hãn Cần, vấn đề tranh chấp chủ quyền lãnh thổ Biển Đông và các quần đảo đã không hề được bàn đến. Đây là một tín hiệu cho thấy sự phức tạp trong nội bộ ASEAN nói riêng, trong quan hệ ASEAN – Trung Quốc nói chung.  Về mặt thực tế lịch sử, khu vực Biển Đông là nơi mà ngư dân Việt Nam và ngư dân một số…