Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Những góc nhìn Văn hoá

1. “Thi thoại” và phê bình văn chương Nền văn hóa Trung Hoa đã ảnh hưởng không nhỏ đến văn hóa Việt Nam hàng nghìn năm nay, đó là một thực tế khách quan không thể phủ nhận. Tùy Viên thi thoại của Viên Mai  (1716-1797), đời Thanh chắc chắn đã đến Việt Nam rất sớm (thi sỹ nhấn mạnh: “Thi thoại không giống thi tuyển. Thi tuyển chỉ chép những bài thơ hay mà thôi, còn thi thoại phải dẫn chuyện liên quan đến bài thơ ấy rồi mới chép thơ”). Phê bình văn chương theo thể văn thi…
1. Trong một giờ ngắn ngủi này, tôi muốn đặt ra một câu hỏi có vẻ kỳ khôi. Câu hỏi của tôi là: Đời sống hoạt động bao gồm những gì? Ta làm gì khi ta hoạt động? Trong khi đặt câu hỏi này, tôi sẽ giả định là sự phân biệt lâu đời giữa hai hướng đi của đời sống, giữa một bên là đời sống chiêm nghiệm hay suy tư (vita contemplativa) với  bên kia là đời sống hoạt động (vita activa), mà ta gặp trong truyền thống tư duy triết học và tôn giáo cho đến ngưỡng…
1. Vì sao lại xảy ra cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung hiện nay? Trong cuộc chiến tranh lạnh (1945-1991), do muốn tập trung vào việc chống lại Liên Xô, Mỹ đã thực hiện chính sách lôi kéo Trung Quốc về phía mình. Vì vậy Mỹ đã ký kết với Trung Quốc Hiệp ước Thượng Hải (1972), cho Trung Quốc nắm chiếc ghế thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, loại bỏ Đài Loan ra khỏi Liên Hợp Quốc. Mỹ còn ủng hộ Trung Quốc trong công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất…
    Mary Pecaut là một nhà văn, nhà thơ, và một họa sĩ sơn mài người Mỹ           Tôi bước chân lên đất Việt năm 2014. Vốn là một công dân Hoa Kỳ bị ám ảnh bởi chính sách của nước mình trong và tiếp sau cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, tôi đã không ngờ rằng sẽ vẫn được hoan nghênh. Bởi vì tôi nói được cả tiếng Pháp và có những người thân trong gia đình sinh sống ở Toronto, tôi đã chuẩn bị cho mình một đáp án cho một…
          Lịch sử thi ca Việt Nam nếu gọi thế kỷ thứ 18 như là thời kỳ biến đổi rực rỡ của văn chương Hán Nôm về thân phận con người với tên tuổi của Truyện Kiều Nguyễn Du, Cung oán ngâm khúc Nguyễn Gia Thiều thì có thể gọi thi ca thế kỷ 20 như là thời kỳ biển đổi thứ hai với cuộc cách mạng mang tên gọi phong trào Thơ Mới 1930 - 1945 có ý nghĩa mở ra một thời đại mới của thi ca chữ quốc ngữ, cùng với hành trình…
1. Gặp gỡ. Tôi chơi thân với Hải Bằng từ cuối năm 1966, lúc Hội Văn Nghệ và Ty Văn hoá còn sơ tán lên làng Phú Vinh. Qua Hải Bằng tôi được biết rất nhiều về cuộc đời và con người Phùng Quán. Trước đó những năm đầu 60 tôi đã đọc cuốn “Bọn Nhân văn-Giai phẩm trước toà án dư luận”cùng rất nhiều bài viết khác, thông qua Hà Nhật thầy giáo dạy văn và bạn bè cùng học cấp 3 Quảng Bình cho mượn. Chưa gặp nhưng tôi đã trọng, vì đó là con người khác người.…
Giáo sư Lê Trí Viễn là giáo sư đầu ngành, cây đại thụ uyên bác, năng sản và rất mực tinh tế của chuyên ngành văn học Việt Nam cổ điển. Ông giỏi tiếng Pháp, giỏi chữ Hán, chủ biên giáo trình đại học về Hán Nôm, có quá trình nghiên cứu lịch sử văn học Việt Nam hơn nửa thế kỉ, tính từ năm 1951, tính ra ông đã có sáu công trình viết về Lịch sử văn học Việt Nam. Ngoài viết lịch sử văn học ông thích nhất bình giảng thơ văn, nhất là thơ, đã công…
Từ những năm sáu mươi của thế khỉ trước, khi còn là sinh viên Đại học Sư phạm Vinh, tôi đã rất mê những bài giảng văn của GS Lê Trí Viễn. Hồi ấy, trong tâm trí của đám sinh viên như tôi, các thày Huỳnh Lý, Vũ Đình Liên, Lê Trí Viễn… thực sự là những nhân vật huyền thoại. Học xong, ở lại Sư phạm Vinh làm giảng viên mấy năm, tôi chuyển về Hà Nội. Tại một cuộc Hội thảo về văn thơ Hồ Chí Minh do Bộ Giáo dục tổ chức, lần đầu tiên tôi may…
Dân ca quan họ dù có nhiều chức năng, hình thức diễn xướng nhưng về cơ bản vẫn là một thể loại ca hát đối đáp kết bạn giao duyên và hát hội hát canh vẫn là những hình thức diễn xướng chủ yếu. Những bài hát theo Giọng vặt, giọng Giã bạn trong các cuộc hát đối đáp kết bạn giao duyên, hát hội, hát canh thường là những bài có sức sống lâu bền nhất và được lưu truyền rộng rãi nhất.
Phần 2 - HÌNH PHÁP VIỆT NAM DƯỚI TRIỀU NGUYỄN Gần 10 năm sau khi thống nhất đất nước, vua Gia Long cử Tiền quân Nguyễn Văn Thành làm Tổng tài để soạn thảo bộ Hoàng Việt Luật Lệ, thường gọi là Luật Gia Long. Tháng giêng năm 1811, nhà vua “lấy Nguyễn Văn Thành sung chức Tổng tài. Dụ rằng: “Các bực đế vương trị nước, hình pháp đặt ra đã lâu. Hình pháp không đúng thì dân không chỗ mà nắm. Nay luật lệ chưa định, pháp ty không theo vào đâu được, thực không phải ý “Khâm…
Thời gian gần đây tôi được đọc tác phẩmThe Kingdom of God is Within You (Vương quốc Thiên chúa ở bên trong của anh) của văn hào Nga Lev Tolstoy. Tôi không tìm được nguyên bản tác phẩm này bằng tiếng Nga mà buộc phải làm việc với bản dịch tiếng Anh của dịch giả Constance Garnett(New York, 1894). Nhìn vào niên đại của bản dịch có thể thấy nó đã được thực hiện lúc sinh thời của Lev Tolstoy. Trong Lời nói đầucủa cuốn sách này (Lev Tolstoy, Yasnaia Poliana, 1893) Lev Tolstoi đã viết một đoạn như sau:" Như tôi đã dự đoán, cuốn…
Phần 1 - HÌNH LUẬT VIỆT NAM TRƯỚC THỜI NGUYỄN Xét về cổ luật ở nước ta, có tác giả viện dẫn một đoạn trong sách Hậu Hán Thư do Phạm Việp soạn vào thế kỷ thứ V, dịch nghĩa như sau: “(Mã Viện) có điều trần tâu lên luật của người Việt so sánh với luật Hán hơn 10 điều. Rồi ban bố rõ phép cũ cho người Việt biết, để bó buộc dân Việt. Từ đó về sau, dân Lạc Việt phải tuân theo phép cũ của Mã Viện” (Tạp chí Đại học – số 7 – Sài…
Bài viết dưới đây là một thử nghiệm nối kết tiếp cận trên phương diện biểu trưng tôn giáo với một số kết quả nghiên cứu về kinh tế Việt Nam đương đại để tìm hiểu hiện tượng thần Chúa Kho làng Cổ Mễ. Phần I của bài dành để mô tả quá trình hình thành của biểu trưng, một trong những nguồn sức hút căn bản của tín ngưỡng mới. Phần II đi vào tiêu điểm của tín ngưỡng, việc đi vay và cho vay tiền âm, và bước đầu lý giải tính đặc thù và ý nghĩa của…