Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Thứ tư, 18 Tháng 11 2020 10:52

Nỗi oan của mạng xã hội

Thảo luận tại kỳ họp Quốc hội phiên tháng 10/2019, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Thuận Hữu đã có những phát biểu rất gay gắt về mạng xã hội. Đại ý ông nói hiện nay mạng xã hội tác động ghê gớm đến cuộc sống. Có lẽ không có nước nào như Việt nam, mở máy ra là thấy cư dân mạng chửi tràn lan như hát hay, chửi từ trên xuống dưới, không chừa một ai. Ông Hữu còn cho rằng cơ quan nhà nước nhiều lúc bất lực, không ngăn chặn nổi thông tin xấu độc đầy rẫy trên mạng.

Sau ý kiến của ông Thuận Hữu, nhiều cư dân mạng lên tiếng với nhiều luồng ý kiến trái ngược nhau, người đồng tình, người thì chỉ trích dữ dội.

Vụ việc này gợi lên rất nhiều suy nghĩ.

Tôi thấy cách diễn đạt của ông Thuận Hữu có phần trần trụi quá và cũng có thể trong khuôn khổ tương tác của một cuộc họp nên ông Hữu không thể kiến giải đến tận ngọn tận nguồn.Người cảm thông chia sẻ thì chậc lưỡi bỏ qua. Người muốn tranh luận thì cũng có điều này điều nọ để dị nghị và bắt bẻ.

Ai cũng biết mạng xã hội bây giờ không còn là cuộc sống ảo mà là một thực thể xã hội tồn tại khách quan. Đời sống thực có gì thì xã hội mạng cũng có cái đó. Có chính trị qua mạng, ngoại giao qua mạng, kinh tế trên mạng, thương mại trên mạng, văn hóa trên mạng và thế giới đã có đến hơn 5 tỷ công dân mạng. Thậm chí đời sống mạng còn thật hơn, còn đa dạng hơn, phức tạp hơn cả cuộc sống thường ngày.

Ở Việt Nam, không phải ngẫu nhiên mà mạng xã hội đã bùng nổ cực kỳ ấn tượng, chỉ mới hơn 2 thập kỷ có đến 70 triệu lượt người tham gia. Mạng xã hội đã len sâu, tỏa rộng và ngự trị vững chắc trong mọi ngõ ngách của cuộc sống, đến nỗi bây giờ làm việc cũng bằng mạng, đi chơi cũng nhờ mạng, ăn ngủ chung với mạng, chuyện to chuyện nhỏ đều có mạng đồng hành.

Không chỉ ở Việt Nam, cả thế giới ngày nay cũng đang quay cuồng theo mạng. Thống kê của tổ chức Digital Policy Council cho thấy trong số lãnh đạo các quốc gia cứ 5 người thì có 4  người đang sử dụng mạng xã hội. Nhiều lãnh đạo nổi tiếng như Tổng thống Mỹ Donald Trump, Cựu Tổng thống B. Obama, Tổng thống Nga Putin, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng thống Indonesia Joko Widodo, Tổng thống Slovenia Borut Pahor, Thủ tướng Anh Boris Johnson, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Thủ tướng Singapo Lý Hiển Long, các quan chức Liên minh Châu Âu và nhiều quốc gia khác đều có tài khoản và thường xuyên cập nhật Facebook, Twitter và nhiều trang mạng xã hội khác.

Không nghi ngờ gì nữa, mạng xã hội đang là công cụ phục vụ rất hiệu quả cho cuộc sống của con người. Đăng ký không hề khó, đăng nhập sử dụng lại càng dễ, từ trẻ em đến người già loại bát thập cửu thập đều rất tiện dùng. Lợi ích của mạng xã hội là vô cùng kỳ diệu, chỉ dăm ba cái vuốt vuốt trên thiết bị thì cả thế giới đã nằm trong lòng bàn tay, tương tác xuyên không gian, xuyên thời gian trong hầu khắp các lĩnh vực, khai mở thêm nhiều khuynh hướng phát triển tiến bộ của đời sống con người. Một dẫn chứng sinh động là trong đại dịch Covid 19, mạng xã hội đã đóng vai trò nền tảng cơ bản, giúp loài người phải nhìn nhận lại và cải tổ hàng loạt những vấn đề quan trọng của đời sống.

Mạng xã hội văn minh, phổ biến đến vậy nhưng ở tachính quyềncòndè dặt, cha mẹ thì kiểm tra, ngăn cản...Dữ dội hơn, có người đã thẳng thừng quy kết mạng xã hội là cái gốc dẫn tới cuộc sống bị rối loạn, tư tưởng bị suy thoái, đạo đức bị sa sút, thuần phong mỹ tục bị xói mòn và kêu gọi tẩy chay, cấm đoán.

Giữa năm 2018, khi vụ việc Formosa ở Hà Tĩnh thải độc ra môi trường biển bị bung ra, một số đối tượng quá khích đã sử dụng mạng xã hội làm công cụ kích động và gây rối dư luận. Lúc đó có ý kiến nhận định rằng mạng xã hội có thể ăn mòn nhân cách con người, gây những hệ lụy khôn lường ngoài đời thực.

Nhiều chuyện khác cũng có kết thúc tương tự.

Cả thế giới dùng mạng chứ mạng không là của riêng Việt Nam. Mạng là công cụ chuyển tải, tự nó không tạo nên nội dung, không tạo nên quan điểm, chính kiến. Những chuyện đó là do người dùng quyết định và người dùng mạng có thể để lại hiệu ứng tích cực và cũng có thể là hiệu ứng không tích cực, thậm chí là độc hại.

Một đặc tính của mạng xã hội là cửa mở vô cùng lớn và biên độ rung lắc rất mạnh. Công dân mạng đủ các thành phần, tâm lý, nhận thức, quan điểm, ứng xử văn hóa rất khác nhau. Vì thế thông tin trên mạng cực kỳ đa dạng, phức tạp, có đúng có sai, có hay có dở, có thiện chí và có mưu đồ. Đã chấp nhận làm công dân mạng thì phải chuẩn bị một sức chịu tải thật lớn để có bản lĩnh tiếp nhận và tương tác, chưa có được điều này thì khoan vội “lội”vào thế giới mạng.

Nhiều quốc gia đã trăn trở và ban hành các giải pháp để quản lý và khai thác mạng xã hội. Tuy thế, không một chính quyền nào, không một cá nhân nào, không một thiết bị nào có thể ngăn chặn và loại bỏ triệt để được những thông tin bất lợi cho cuộc sống xã hội. Bây giờ trình độ dân trí đã cao dần, có thể tiếp sau nhiều trải nghiệm và va đập, đến một lúc cư dân mạng sẽ hiểu đầy đủ hơn hai mặt phải trái, họ sẽ biết cách tự điều chỉnh thái độ ứng xử đúng đắn với mạng xã hội. Mặt khác, con người sáng tạo nên thiết bị mạng cho nên sớm hay muộn con người cũng sẽ đủ sức điều chỉnh công nghệ để buộc mạng xã hội phải tương thích với cuộc sống của mình.

Quay lưng với mạng xã hội là đi ngược lại với trí tuệ của nhân loại. Vì thế, lựa chọn duy nhất là chủ động chung sống, tỉnh táo khôn ngoan sử dụng mạng thật hữu ích thay vì đổ vấy và hàm oan cho mạng xã hội.

 

 

 
Chuyên mục: Diễn đàn
Thứ hai, 19 Tháng 10 2020 06:14

Cảm ơn dư luận

Cả tháng nay dư luận từ trong Nam ra ngoài Bắc xôn xao quá nhiều chuyện bi hài. Trong đó có chuyện những công trình được cho là quan trọng, những dự án được gọi là nhân văn bỗng dưng bị nhà chức trách chỉ đạo cấp sổ cho nghỉ hưu non.

Đầu tiên là tỉnh Hòa Bình. Hòa Bình có dự án khẩu hiệu mà nhân dân gọi vui là dự án 10.11 (10 tỷ đồng 11 chữ}. Đây là dự án kỳ lạ chưa từng có trong tiền lệ lịch sử nước nhà. Chuyện ăn chia chấm mút và việc giá cao giá thấp trong công trình này khoan vội bàn tới. Điều mà dư luận nóng mặt xới lên là trong bối cảnh hiện nay, câu khẩu hiệu đó có thật cần thiết phải dựng lên với một quy mô hoành tráng đến vậy không?

Dự án câu khẩu hiệu 10 chữ tiêu tốn 11 tỉ đổng ở tỉnh Hòa Bình gây bất bình trong du luận xã hội. nguồn ảnh baogiaothong.vn

Nếu nói cần để nhắc nhở nhân dân Hòa Bình luôn nhớ ơn Bác Hồ thì xin thưa đó là sự ngụy biện. Bởi với đạo lý uống nước nhớ nguồn, từ lâu nhân dân ta đã tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị Cha già của dân tộc, đơn giản thế thôi mà đã trọn vẹn lắm rồi.

Nếu nói cần câu khẩu hiệu để trung tâm đô thị Hòa Bình thêm phần rực rỡ thì tiếp tục lại là ngụy biện. Bởi Hòa Bình còn rất nghèo, dân Hòa Bình còn nhiều nơi thiếu đói, trẻ em Hòa Bình vùng cao miền núi mùa Đông còn đi chân trần tới lớp. Vậy thì bỏ ra hơn 10 tỷ đồng để trung tâm đô thị Hòa Bình rực rỡ hỏi có ý nghĩa gì với nhân dân?

Tiếp sau Hòa Bình là Tuyên Quang. Tỉnh này dự kiến chi 2.500 triệu đồng để may đồng phục cho đại biểu dự Đại hội Đảng bộ tỉnh. Tuyên Quang nghèo xơ, thu ngân sách mỗi năm chỉ được trên 2.100 tỷ, Trung ương phải rót thêm chừng 5.000- 6.000 tỷ mới tạm đủ sống. Chua chát hơn, có người còn tính hộ cho Tỉnh ủy Tuyên Quang nếu giá thóc chừng 6 triệu đồng/tấn thì 2.500 triệu đồng bằng khoảng trên 400 tấn thóc, nhà nông bạc mặt đội mưa đội nắng mấy mùa cũng khó lòng kiếm được.

v.v...

Rất may những "phát minh tai tiếng" này đã sớm được phanh lại.

Điều đặc biệt khác lạ là những chuyện có dấu hiệu bê bối như trên đều do người dân lên tiếng phản ứng, tạo dư luận và gây áp lực tới các cấp lãnh đạo, buộc nhà chức trách phải thức tỉnh và sửa sai.

Sau Hòa Bình, Tuyên Quang,... thì nhiều tỉnh khác như Gia Lai, Quảng Nam, Quảng Bình và cả Hà Nội cùng hàng loạt địa phương khác đều có động thái tích cực. Chuyện quà cáp trong Đại hội Đảng được chấn chỉnh, đồng nghĩa hàng chục tỷ đồng tiền thuế của dân sẽ không bị tiêu xài vô tội vạ.

Đây không phải là lần đầu tiên xứ mình xẩy ra những chuyện thế này. Nhiều năm trước không hiểu sao chính quyền cũng đã ban hành những quy định  rất hài hước và kỳ cục, kiểu như người ngực lép hoặc thấp bé không được lái xe; xe biển chẵn đi ngày chẵn, xe biển lẻ đi ngày lẻ; khi có giấy kết hôn mới được tổ chức đám cưới; chỉ được bán thịt trong vòng 8 giờ sau khi giết mổ; rồi cấm quay phim chụp ảnh cảnh sát giao thông; xử phạt ô tô không có bình cứu hỏa; đổi thu phí thành thu giá… Và mới đây lại có tin ngành giao thông nhăm nhe đổi tên xe buýt thành xe khách thành phố.

Chuyện quốc gia đại sự hơn nữa như Luật Đặc khu, mọi việc tưởng chừng trôi chảy và luật sẽ sớm được ban hành. Nhưng đến phút cuối của kỳ họp Quốc hội đã sáng suốt cho dừng lại.

Những chuyện trái khoáy như trên rõ ràng đều không đứng về lợi ích của người dân, không thuận với lòng dân và sự trăn trở vì sự ổn định của đất nước đã buộc người dân phải lên tiếng.

Nếu như người dân im lặng, nếu như người dân không có thái độ phản biện đầy trách nhiệm thì những câu chuyện đáng buồn kể trên chắc chắn sẽ để lại hậu quả nặng nề không kể xiết.

Dạo này giới lãnh đạo đã lắng nghe tiếng nói của nhân dân nhiều hơn. Họ thận trọng và quan tâm chú ý tới những bùng nổ của dư luận xã hội.

Dư luận của nhân dân thực sự đã đưa lại một năng lượng sống rất tích cực và rất văn minh cho xã hội. Dư luận cũng như một lời cảnh báo, một lời nhắc nhở để các nhà chức trách bớt đi những sai lầm không đáng có.

Được vậy thì quốc dân đồng bào mừng lắm, vui lắm.

Bởi thế, xin thực lòng nói lời vô cùng cám ơn dư luận của nhân dân.

 

                                                                  

 

Chủ nhật, 05 Tháng 12 2010 02:41

Lâm Quang Mỹ: "Người hát rong" của thi ca

Tôi đã gặp ông một lần rất vội trong chuyến trở về Việt Nam dự Hội nghị quảng bá văn học nước ngoài. Ấn tượng về một con người có vóc dáng nhỏ, nhưng đôi mắt đặc biệt sáng, với một túi đầy ắp bản thảo thơ rong ruổi trên những dặm đường thiên lý đã khiến tôi tò mò về con người đặc biệt này.
Nhưng phải đến sau Đại hội Nhà văn ViệtNam tôi mới được tiếp chuyện với ông trong một buổi chiều vội vã trên góc quán nhỏ ở phố Phan Đình Phùng.

Chuyên mục: Người xứ Nghệ
Chủ nhật, 05 Tháng 12 2010 02:41

Lâm Quang Mỹ: "Người hát rong" của thi ca

Tôi đã gặp ông một lần rất vội trong chuyến trở về Việt Nam dự Hội nghị quảng bá văn học nước ngoài. Ấn tượng về một con người có vóc dáng nhỏ, nhưng đôi mắt đặc biệt sáng, với một túi đầy ắp bản thảo thơ rong ruổi trên những dặm đường thiên lý đã khiến tôi tò mò về con người đặc biệt này.
Nhưng phải đến sau Đại hội Nhà văn ViệtNam tôi mới được tiếp chuyện với ông trong một buổi chiều vội vã trên góc quán nhỏ ở phố Phan Đình Phùng.

Chuyên mục: Người xứ Nghệ