Văn hóa Nghệ An

Văn chương giúp ta kết nối với tha nhân

VHNA: Trong bối cảnh văn chương đang ngày càng bị xem nhẹ, cho dù vai trò của nó với cuộc sống từ xưa đến nay đã được nhiều người khẳng định. Một trong những chức năng của văn chương là tăng sự thấu cảm ở người đọc, là khiến con người xích lại gần với nhau hơn. Bài này của Beth Ann Fennelly, giảng viên Trường Đại học Mississippi, tiếp tục khẳng định điều này bằng cách dựa vào các công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc.

Các chuyên ngành ngữ văn Anh, giống như tất cả các chuyên ngành nhân văn, đang ngày một xuống cấp. Chỉ riêng ở Mỹ, một phần ba số bằng cấp từ các trường đại học khai phóng đã được cấp trong lĩnh vực nhân văn trước năm 2011; bây giờ chỉ là một phần tư. Tại các trường đại học nghiên cứu, bằng cấp khoa học nhân văn đã giảm từ 17% xuống 11%.

Vì vậy, ở một khía cạnh nào đó, có thể thấy người ta càng ngày càng ít học văn chương hơn. Nhưng đoán xem có gì khác ở bên ngoài không? Sự thấu cảm. Một nghiên cứu khảo sát 15.000 sinh viên đại học đã cho kết quả là những sinh viên này đạt được mức độ thấu cảm thấp hơn 40% so với những người trong quá khứ.

Kết nối là gì? Tôi đã đứng lớp dạy văn hai thập kỷ qua, và điều tôi vô cùng tin tưởng - và đây cũng là điều mà lĩnh vực khoa học thần kinh văn học đang bắt đầu chứng minh - là văn học khiến chúng ta thấu cảm hơn.

Chúng ta thất vọng hay thông cảm với việc Hamlet miễn cưỡng trả thù cho cha? Khi Jane Eyre nhận ra Rochester đã kết hôn, chúng ta có khích lệ cô ấy bỏ trốn khỏi Thornfield hay khuyên cô ở lại?