Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Học tập và làm theo gương tuyên truyền cách mạng của cụ Phan, cụ Hồ và nhiệm vụ tuyên truyền hiện nay

Giao ban công tác Tuyên giáo cụm 3 tại TX Thái Hòa, Nghệ An

I. Từ những kinh nghiệm tuyên truyền của cụ Phan Bội Châu

   Trong thế kỷ 20, trước Nguyễn Ái Quốc thì Phan Bội Châu là một nhân vật vĩ đại, là ngôi sao sáng nhất trong bầu trời cách mạng Việt Nam. Trước hết, cụ là một tấm gương sáng về tuyên truyền cách mạng. Với lòng yêu nước cháy bỏng, năm lên 17 tuổi (1884), Phan Bội Châu đã viết bài hịch “Bình Tây Thu Bắc”, làm phong phú thêm bộ hịch chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Và, cùng với bài hịch “Bình Tây sát tả”(1874) của các trí thức người Nghệ hồi bấy giờ, “Bình Tây Thu Bắc” đã giấy lên một phong trào chống giặc Pháp xâm lược trên quê hương ông và khắp đất nước ta. Điều đó, khẳng định rằng, khát vọng giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ lầm than của cụ Phan là vô cùng to lớn. Là một nhà hoạt động thực tiễn phong phú và giàu năng lực tư duy, lại được tiếp thu nhiều kinh nghiệm tuyên truyền, trong đó có hình thức tuyên truyền bằng thơ, văn từ các bậc tiền bối cách mạng ngoài nước, như Lương Khải Siêu, Tôn Trung Sơn (Trung Quốc) và một số chính khách Nhật Bản tại Cô bê - Hoành Tân (Ykohama), Nhật Bản hồi tháng 2 năm 1905, Phan Bội Châu càng nuôi chí lớn cứu nước. Trước hết, Cụ lấy thơ ca để tuyên truyền cách mạng, trong đó có những bài thơ viết bằng máu của mình (Huyết tâm thư) gửi đồng bào ta. Thơ văn của cụ đã khơi dậy mạnh mẽ phong trào yêu nước chống thực dân Pháp xâm lược nước ta vào đầu thế kỷ 20, tiêu biểu là Phong trào Đông Du do cụ khởi xướng và lãnh đạo. Năm 1912, cụ Phan còn đề xướng thành lập Việt Nam Quang phục hội - một tổ chức cách mạng theo chủ nghĩa dân chủ với mục đích đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc, hướng tới xây dựng một nước Việt Nam Cộng hòa dân quốc. Theo cụ Phan, Nhà nước này, không giống kiểu nhà nước “Mãn triều Trung Quốc và Nguyễn triều Việt Nam”. Sự nghiệp cứu nước giải phóng dân tộc của cụ Phan tuy không thành, nhưng cụ để lại cho chúng ta một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước thiết tha và ý chí giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức, bóc lột của bọn thực dân, phong kiến. Đặc biệt, cụ Phan đã để lại cho chúng ta một di sản văn hóa quí giá, trong đó có những bài học về phương pháp cách mạng, phương pháp tuyên truyền lòng yêu nước cho nhân dân ta.

   II. Tấm gương sáng về hoạt động tuyên truyền của Hồ Chí Minh

Trên hành trình đi tìm đường cứu nước, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc đã tiếp nối những bài học tuyên truyền cách mạng của cụ Phan. Trên đường vào Nam khi dừng chân dạy học ở trường Dục Thanh, Phan Thiết, Nguyễn Tất Thành đã noi gương cụ Phan, tiếp tục tuyên truyền tinh thần yêu nước cho nhân dân ta, nhất là thế hệ trẻ ở cực Nam Trung Bộ. Nguyễn Tất Thành đã vào thư viện trường đọc nhiều sách, trong đó có sách của Phan Bội Châu, Lương Khải Siêu. Nguyễn Tất Thành có thêm nhiều tri thức, kinh nghiệm, tạo thêm sức mạnh và niềm tin trên hành trình ra đi tìm đường cứu nước của mình... Từ đó, công tác tuyên truyền luôn luôn đặt ở vị trí quan trọng, hàng đầu và gắn chặt với sự nghiệp cách mạng của Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

Khi ra nước ngoài, trước hết ở Pháp và với hơn 30 nước khác trên thế giới, khoảng 20 vạn km đã đi qua, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minhluôn coi trọng và tích cực tuyên truyền với nhiều hình thức, trong đó có thơ, văn, báo chí. 

    Nếu tính từ tác phẩm đầu tiên Quyền của các dân tộc thuộc địa đăng trên báo Nhân đạo ngày 18 tháng 6 năm 1919 đến tác phẩm cuối cùng Thư trả lời Tổng thống Mỹ đăng trên báo Nhân dân ngày 25 tháng 8 năm 1969 thì Hồ Chí Minh đã để lại hơn 2.000 bài báo các loại, gần 300 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký. Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã sáng lập ra 9 tờ báo: Người cùng khổ (Le Paria năm 1922); Quốc tế nông dân (1924); Thanh niên (1925); Công nông (1925); Lính Kách mệnh (1925); Thân ái (1928); Đỏ (1929); Việt Nam độc lập (1941); Cứu quốc (1942). Đặc biệt, sau thời gian ngắn Đảng ta ra đời, ngày 01 tháng 8 năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Nguyễn Ái Quốc đã có tài liệu kêu gọi nhân dân ta chống chiến tranh phát xít, ủng hộ hòa bình thế giới. Ngày đó (01/8/1930), nay trở thành Ngày truyền thống của ngành Tư tưởng, Văn hóa - ngành Tuyên giáo của Đảng.

    Hồ Chí Minh đã sử dụng khoảng 150 bút danh, với vốn hiểu biết văn hóa Đông, Tây và ngoại ngữ sâu rộng, viết rất nhiều bài báo bằng tiếng nước ngoài, như: Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc… tạo nên những tác phẩm báo chí xuất sắc.

   Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta một kho tàng đồ sộ, phong phú, bao gồm nhiều thể loại như chính luận, tiểu phẩm, truyện, ký và thơ… Ở thể loại nào, Người cũng có những tác phẩm đặc sắc, thể hiện là cây bút hàng đầu.

   Về nội dung viết thể loại chính luận, theo Người chỉ có một “đề tài” là: Chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Người coi đó là duyên nợ của mình với báo chí. Sự nhận thức nhất quán về nội dung mục tiêu đã lựa chọn ấy, là cơ sở quan trọng, tạo tiền đề cho Người viết nên những tác phẩm báo chí kiệt xuất, cũng như những văn kiện lịch sử hào hùng về cách mạng Việt Nam, mà nay trở thành những bảo vật Quốc gia: Bản Tuyên ngôn độc lâp (2/9/1945), Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp (19/12/1946), Lời kêu gọi toàn dân chống Mỹ cứu nước (17/7/1966), Di chúc của Chủ Tịch Hồ Chí Minh (10/5/1969),…

   Về tiểu phẩm, Người đã có hàng trăm bài viết bằng nhiều thứ tiếng, như Pháp, Anh, Trung Quốc… Những tiểu phẩm Người viết bằng tiếng Pháp, như: Lời than vãn của Bà Trưng Trắc (Nhân đạo 24/6/1922); Những trò lố hay Varen và Phan Bội Châu (Người cùng khổ, số 36,37, tháng 9,10, năm 1925); kịch Con rồng tre v.v… Chỉ tính riêng trên báo Nhân dân từ năm 1950 đến năm 1969, Người đã viết 1.200 bài tiểu phẩm. Đặc biệt, trong đó về đề tài chống quan liêu, tham nhũng kể cả dưới chế độ thực dân lẫn dưới chế độ ta, Hồ Chí Minh đã viết 163 bài.

    Về truyện và ký, Hồ Chí Minh là cây bút lớn có hàng trăm bài viết, trong đó đáng chú ý là lúc đang hoạt động ở Pháp, vào những năm 20 của thế kỷ XX. Bằng nghệ thuật ngôn từ bậc thầy, Hồ Chí Minh đã kết hợp giữa vốn tri thức của nhân loại với văn hóa dân tộc, văn hóa phương Đông và phương Tây đã tạo nên những ấn phẩm bài viết của mình kiệt tác.

    Nền báo chí Việt Nam, in đậm dấu ấn lịch sử bằng sự kiện Hồ Chí Minh sáng lập ra tờ báo Thanh niên (21/6/1925) khi Người đang hoạt động cách mạng ở  Quảng Châu, Trung Quốc. Và, khi trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1941), Người đã sáng lập, tổ chức hoạt động tờ Việt Nam độc lập, tiếp đó, năm 1942, Người tổ chức thành lập báo Cứu quốc. Sau khi giành chính quyền năm 1945 và trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, do trách nhiệm nặng nề đối với cách mạng, với Nhân dân, Người không trực tiếp lãnh đạo các tòa soạn báo, nhưng Người liên tục viết rất nhiều bài cho các báo: Sự thật, Cứu quốc, Nhân dân, Vệ quốc quân, Tập san sinh hoạt nội bộ…

   Hồ Chí Minh đã viết nhiều thể loại báo chí. Mỗi bài báo, Người thường dùng những văn phong dân giã, dễ nhớ và dễ làm theo. Thể loại nào cũng hay, xuất sắc. Hồ Chí Minh đã vận dụng chủ động và sáng tạo sự kết hợp giữa báo chí với văn học và nhiều hoạt động tinh thần khác. Cho đến nay, phần lớn những bài báo của Bác Hồ vẫn có sức sống và mới mẻ, vẫn có tác động với hiện tại. Bởi vì, Người đã biết kết hợp được tính thời sự với tính chất lâu dài bền vững ở các bài báo; giữa yêu cầu thực tiễn và tính lý luận sắc sảo, giữa cứ liệu vững chắc với nhận định sáng suốt; giữa tính dân tộc với tính thời đại; giữa nội dung với hình thái biểu hiện…

III. Nhiệm vụ tuyên truyền hiện nay.

Bà Nguyễn Thị Thu Hường - UV Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tặng Giấy khen

cho đại diện các ban Tuyên giáo có thành tích xuất sắc trong công tác Tuyên giáo năm 2018

Kỷ niệm 89 năm, Ngày Tư tưởng, Văn hóa của Đảng (01/8/1930-01/8/2019) là dịp để chúng ta ôn lại, học tập và làm theo cách tuyên truyền của cụ Phan, đặc biệt là hoạt động tuyên truyền cách mạng của Hồ Chí Minh. Đây là một yêu cầu, nhiệm vụ rất quan trọng, hàng đầu, có ý nghĩa thiết thực đối với công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng, văn hóa đối với sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay.

Trong tình hình thế giới những năm gần đây đầy biến động, phức tạp và khó lường. Đất nước đang trên đà hội nhập và phát triển ngày càng rộng và sâu, cách mạng nước ta, tuy có nhiều thuận lợi, nhưng cũng có rất nhiều khó khăn, thách thức; sự phát triển chóng mặt của cuộc cách mạng 4.0, của Công nghệ thông tin; sự tuyên truyền phản động tinh vi, trắng trợn của các lực lượng thù địch trong và ngoài nước đối với cách mạng nước ta; sự thoái hóa biến chất về đạo đức, lối sống, tham ô, tham nhũng… của một phận có chức có quyền đã dẫn đến tự chuyển hóa, “tự diễn biến hòa bình” hết sức nguy hại cho cách mạng nước ta… Vì vậy, đòi hỏi những người làm công tác tuyên truyền phải không ngừng học tập và làm theo gương tuyên truyền cách mạng của các bậc tiền bối cách mạng, đặc biệt là học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trong đó có công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng, văn hóa.

   Thiết nghĩ để công tác tuyên truyền, công tác tuyên giáo trong bối cảnh hiện nay đạt hiệu quả cao, đội ngũ những người làm công tác này cần chú ý:

1. Luôn luôn nhận thức tầm quan trọng hàng đầu của công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng, văn hóa, công tác lý luận.

2. Quán triệt nội dung, mục đích, yêu cầu của công tác tuyên truyền đối với yêu cầu nhiệm vụ chính trị đặt ra.

3. Bám sát tình hình thực tiễn, nắm chắc đặc điểm đối tượng tuyên truyền. Thường xuyên đổi mới phương thức, phương pháp tuyên truyền, kết hợp và sử dụng nhuần nhuyễn các phương pháp (chú ý phương pháp sư phạm) với nhiều hình thức tuyên truyền phong phú, hấp dẫn, thiết thực, đặc biệt là hình thức viết, nói, sân khấu hóa… nhằm đạt hiệu quả cao.

4. Không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ tuyên truyền trong tình hình mới. Coi trọng việc nâng cao trình độ ngoại ngữ, công nghệ thông tin phục vụ công tác truyên truyền. Thường xuyên rèn luyện, tự học, bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ, nhằm đáp ứng yêu cầu hoạt động tuyên truyền trong tình hình mới hiện nay.

5. Bám sát thực tiễn, phát hiện gương người tốt, việc tốt, kịp thời nêu gương và phát huy tác dụng. Kiên quyết đấu tranh phê phán, ngăn chặn và loại trừ những biểu hiện tiêu cực, phản động trong và ngoài nước, đồng thời chỉ ra những hạn chế, tiêu cực để phê phán và khắc phục…góp phần ổn định và thúc đẩy kinh tế -  xã hội phát triển.

6. Giữ vững và phát huy các giá trị có tính nguyên tắc của hoạt động tuyên truyên cách mạng, xây dựng lập trường chính trị vững vàng; Thường xuyên giáo dục và tự giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho người làm công tác Tuyên giáo trong tình hình hiện nay.

7. Nghiên cứu, học tập và làm theo gương tuyên truyền của các bậc tiền bối, đặc biệt, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nói chung và công tác tuyên truyền của Người nói riêng là trách nhiệm và yêu cầu cao đối với ngành Tuyên giáo hiện nay.

Công tác tuyên truyền làm tốt sẽ có ý nghĩa thiết thực và quan trọng, tạo thêm niềm tin, động lực thúc đẩy sự nghiệp Tuyên giáo phát triển, góp phần đưa sự nghiệp đổi mới xây dựng và  bảo vệ đất nước Việt Nam ngày càng văn minh, giàu đẹp./.

 

                                                                                                                   B.Đ.S

 

Sửa lần cuối vào Thứ năm, 01 Tháng 8 2019 09:22