Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Lá thư cuối cùng của Bác và bài học “vì Dân” cho Nghệ An

     

Toàn cảnh Hội nghị gặp gỡ Nghệ An - Nhật Bản hợp tác và phát triển năm 2019

     Ngày 21 tháng 7 năm 1969, Bác Hồ đã gửi bức thư cuối cùng cho Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An. Bức thư được xem như di chúc của Người dành riêng cho tỉnh nhà. 50 năm đã trôi qua nhưng những lời căn dặn của Bác vẫn còn nguyên giá trị và là kim chỉ nam cho hành động hôm nay.

     Bức thư và một tấm lòng hết mực vì Dân

Trong thư gửi tỉnh Nghệ An năm 1969, Bác Hồ đã đánh giá những thành tựu ban đầu của tỉnh nhà và “vui mừng nhận thấy cán bộ các cấp, các ngành trong tỉnh đã bước đầu sửa chữa tệ quan liêu, mệnh lệnh, cố gắng đi sát nhân dân để tổ chức vận động nhân dân thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước”. Điều đó chứng tỏ, Bác luôn đặc biệt chú ý đến tinh thần, trách nhiệm, thái độ phục vụ dân của cán bộ, đảng viên. Trong tư tưởng của Người, nhân dân luôn được đề cao. Mọi việc làm của Người đều hướng đến lợi ích của dân tộc và nhân dân trước hết. Chính bởi vậy, khi nêu những việc tỉnh Nghệ An sắp tới cần làm, Bác tập trung vào những vấn đề gắn chặt với nhân dân. Trong 4 nội dung Người chỉ ra cho Đảng bộ tỉnh Nghệ An thì có ba điều hướng trực tiếp đến đời sống, quyền lợi của nhân dân. Điều Bác lưu tâm hàng đầu đó là “Tích cực thực hiện dân chủ với nhân dân hơn nữa.” Vấn đề dân chủ với nhân dân không phải được đề cập một cách chung chung mà Người chỉ ra một cách cụ thể những việc tỉnh Nghệ An phải làm để thực hiện điều ấy trong giai đoạn bấy giờ. Đó là để cho “nhân dân bàn bạc kỹ và tự mình quyết định một cách thực sự dân chủ” mọi việc sản xuất, phân phối, quản lý kinh tế, bầu cử các cơ quan phụ trách trong hợp tác xã nông nghiệp; là để dân góp ý, phê bình cán bộ, đảng viên; là mở các lớp huấn luyện ngắn ngày cho đảng viên, đoàn viên mới; là cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự phê bình và biết lắng nghe ý kiến của dân… Tất cả những nội dung này, cho đến nay vẫn luôn thực sự cần thiết để tăng mối quan hệ giữa “dân và Đảng”, để củng cố niềm tin của nhân dân.

     Người nhấn mạnh “Khôi phục và phát triển kinh tế là một nhiệm vụ rất quan trọng và cấp thiết, các đồng chí phải cố gắng làm cho tốt”. Phát triển kinh tế ở đây được Bác chỉ rõ từng vấn đề trong nông nghiệp, công nghiệp, thủ công nghiệp, định canh định cư cho đồng bào miền núi, khai thác gỗ và lâm sản, v.v… Quan trọng, Bác nhấn mạnh các hoạt động sản xuất là để “nâng cao đời sống nhân dân” “phải cung cấp nhiều hàng tiêu dùng tốt và rẻ cho nhân dân”. Như vậy, phải biết cách huy động sức mạnh của dân trong công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế, làm sao để tăng năng suất lao động, đồng thời mục tiêu hướng đến của công cuộc ấy không gì khác là để dân có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

     Quan điểm “vì dân” tiếp tục được Người nhấn mạnh ở nội dung thứ 3 của bức thư: “Hết sức chăm lo đời sống nhân dân”. Bác viết: “Phải ra sức phát triển sản xuất và thực hành tiết kiệm, lại phải phân phối cho công bằng hợp lý, từng bước cải thiện việc ăn, mặc, ở, học, phục vụ sức khỏe và giải trí của nhân dân. Đặc biệt chú trọng các vùng bị chiến tranh tàn phá, các cháu mồ côi, các cụ già yếu và gia đình các liệt sỹ, thương binh, bộ đội, thanh niên xung phong”. Người không chỉ quan tâm đến mọi lĩnh vực trong đời sống của nhân dân mà còn quan tâm đến mọi đối tượng, tầng lớp trong xã hội, nhất là những người yếu thế. Điều đó không chỉ thể hiện tấm lòng đầy bác ái của một vị lãnh tụ mà còn thể hiện tầm nhìn, hướng đi đúng đắn của Người. Chăm lo cho đời sống của dân, bảo vệ quyền lợi cho những người yếu thế và thực hiện bình đẳng, dân chủ là con đường để gây dựng niềm tin với nhân dân, lấy được lòng dân và giúp phát triển bền vững.

     Luôn đau đáu vì dân và lo cho dân, bởi vậy, cuối thư Người không quên “nhờ Tỉnh ủy chuyển lời của tôi chúc toàn thể đồng bào, chiến sỹ, cán bộ, đảng viên, đoàn viên trong tỉnh mạnh khỏe và cố gắng tiến bộ.”

     50 năm thực hiện lời căn dặn của Bác

     50 năm trôi qua nhưng lời gửi gắm của Bác “Rất mong đồng bào và đồng chí tỉnh nhà ra sức phấn đấu làm cho Nghệ An mau trở thành một trong những tỉnh khá nhất ở miền Bắc”vẫn luôn còn đó như một mục tiêu phấn đấu của cán bộ, nhân dân tỉnh Nghệ An. Dù đã nỗ lực rất nhiều và đạt được không ít thành tựu nổi bật song “trở thành một tỉnh khá nhất ở miền Bắc” vẫn là một thử thách lớn của chúng ta. Muốn thực hiện được điều đó, rất cần thiết nhìn lại chặng đường đã qua để nhận thức rõ hơn những điều ta đã làm được và chưa làm được.

                                                                    Sôi nổi các hoạt động VHTT phục vụ nhân dân                                                                    

     Thực hiện căn dặn của Bác, Đảng bộ và nhân dân Nghệ An đã tập trung vào công cuộc khôi phục, phát triển kinh tế. Thành quả là từ đó đến nay, từ một tỉnh còn thiếu đói và đầy khó khăn, Nghệ An đã đảm bảo được cơ bản nhu cầu lương thực và đời sống của hơn 3 triệu dân. Kinh tế phát triển nhanh, khá bền vững gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Tổng sản phẩm (GRDP) năm 2018 đạt 115.670 tỷ đồng, đứng thứ 10/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Tổng sản phẩm (GRDP) 5 năm (2014-2018) tăng bình quân 8,0%. Thu ngân sách tăng đều hàng năm, năm 2018 đạt 14.052 tỷ đồng. GRDP bình quân đầu người tăng, năm 2018 đạt 38 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ. Nông nghiệp dần phát triển theo hướng ứng dụng công nghệ cao, sản phẩm sạch, không chỉ đáp ứng nhu cầu của nhân dân trên địa bàn mà còn phục vụ xuất khẩu. Với sự thay đổi trong chính sách phát triển, cơ chế “trải thảm đỏ” cho nhà đầu tư, thời gian qua, tỉnh Nghệ An đã thu hút được rất nhiều dự án. Chương trình Gặp mặt nhà đầu tư được tổ chức thường niên, là cơ hội để quảng bá hình ảnh tỉnh nhà và kêu gọi các nhà đầu tư. Kết quả, giai đoạn 2014-2018, Nghệ An đã thu hút 690 dự án đầu tư với tổng số vốn đăng ký gần 143.000 tỷ đồng, trong đó có 650 dự án đầu tư trong nước 40 dự án FDI. Các khu công nghiệp được xây dựng với sự xuất hiện của nhiều tập đoàn kinh tế lớn trong nước và quốc tế như Khu kinh tế Đông Nam, Khu công nghiệp Nam Cấm, KCN Bắc Vinh, KCN VSIP,… Ngành du lịch ngày càng phát triển mạnh, được tỉnh xác định là ngành kinh tế mũi nhọn. Du khách trong và ngoài nước ngày càng biết đến Nghệ An nhiều hơn. Nhờ rất nhiều nỗ lực xóa đói giảm nghèo, đặc biệt phát triển kinh tế tại vùng núi phía Tây Nghệ An mà chúng ta đã giúp nhiều gia đình thoát nghèo. Năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 5,54%. Hệ thống giao thông, kết cấu hạ tầng ngày càng được hoàn thiện. Nghệ An hiện có cảng hàng không quốc tế Vinh và hệ thống cảng biển nước sâu quốc tế. Năm 2018, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Nghệ An xếp thứ 19/63 tỉnh, thành, dẫn đầu các tỉnh Bắc Trung Bộ. Phong trào xây dựng nông thôn mới mang lại nhiều chuyển biến tích cực, thay đổi bộ mặt nông thôn. Tính đến 6 tháng đầu năm 2019, toàn tỉnh đã có 218 xã đạt chuẩn Nông thôn mới, 3 đơn vị cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng và đạt chuẩn nông thôn mới.

     Cùng với sự phát triển kinh tế, đời sống người dân trong tỉnh ngày càng được nâng cao. Thực hiện căn dặn của Bác, tỉnh Nghệ An đã chú tâm nhiều hoạt động nhằm chăm lo cho đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Về chăm sóc sức khỏe cho người dân, hiện nay địa bàn tỉnh có mạng lưới bệnh viện, phòng khám đạt chất lượng tốt. Năm 2018, có 89% xã hoàn thành bộ tiêu chí quốc gia về y tế. Y tế ngoài công lập phát triển nhanh, ngày càng có nhiều dịch vụ chất lượng để người dân lựa chọn. Chất lượng giáo dục đào tạo được đảm bảo. Nghệ An là một trong những tỉnh dẫn đầu cả nước về số lượng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, xứng đáng là mảnh đất có truyền thống hiếu học bao đời nay. Các trường học hiện nay không chỉ đảm bảo về cơ sở vật chất mà chất lượng dạy, học cũng được nâng cao.

     Các hoạt động văn hóa, văn nghệ diễn ra sôi nổi ở cả đồng bằng, miền núi và miền biển. Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa đã mang lại những chuyển biến tích cực trong cộng đồng. Các lễ hội được bảo tồn, gìn giữ, phục dựng, tạo không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh cho người dân.

     Một trong những điểm đáng lưu ý là Nghệ An là tỉnh đầu tiên trong cả nước được Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết về phát triển. Ngày 30-7-2013, Bộ Chính trị (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết 26-NQ/TW về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020. Điều đó không chỉ thể hiện sự quan tâm của Trung ương dành cho tỉnh mà còn thể hiện sự ghi nhận những nỗ lực vượt bậc của tỉnh nhà.

Thể dục thể thao phong trào phát triển mạnh trên toàn tỉnh

     Dấu ấn đặc biệt thứ hai trong hành trình thực hiện căn dặn của Bác đối với Nghệ An đó là việc thực hiện dân chủ nhân dân. Có thể nói, vấn đề này ngày càng được quan tâm đúng mức và có nhiều chuyển biến. Nhiệm vụ xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở trên địa bàn được triển khai một cách nghiêm túc. Kết quả, đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng được 90 điểm sáng về quy chế dân chủ ở cơ sở. Nhân dân được tham gia bàn bạc, quyết định và giám sát nhiều vấn đề quan trọng. Ban thanh tra nhân dân được thành lập ở 100% cơ quan, đơn vị và 100% xã, phường, thị trấn. Việc đối thoại giữa nhân dân và chính quyền được coi trọng. Chính bởi vậy các cuộc tiếp xúc với nhân dân, tiếp dân được tổ chức ở nhiều cấp. Năm 2018, toàn tỉnh đã tổ chức trên 826 hội nghị đối thoại Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND cấp xã với nhân dân, thu hút hơn 68.000 lượt người tham gia với khoảng trên 9 nghìn ý kiến đối thoại. Cũng trong năm này, lần đầu tiên Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Gặp mặt giữa Thường trực Tỉnh ủy và người đứng đầu cấp ủy, chính quyền 480 xã, phường, thị trấn để trao đổi, lắng nghe, giải đáp những thắc mắc; tăng cường tiếp xúc để thấu hiểu và cùng hướng đến thống nhất quan điểm, tư tưởng, hành động trong toàn hệ thống chính trị. Năm 2018 cũng đồng thời là năm tỉnh Nghệ An tổ chức thực hiện “Năm dân vận chính quyền”. Các đơn thư, khiếu nại của người dân được tiếp nhận và xử lý khá kịp thời. Chính nhờ đó, chính quyền đã huy động được sức dân trong xây dựng, phát triển kinh tế; đặc biệt là chương trình xây dựng nông thôn mới; đảm bảo cơ bản an ninh trật tự trên địa bàn.

     Cần dựa vào Dân và thực sự vì Dân

     Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, thời gian qua Nghệ An cũng đối mặt với không ít khó khăn thách thức. Cụ thể, kinh tế phát triển chưa xứng với tiềm năng. Chênh lệch trong phát triển còn lớn. Thu nhập bình quân đầu người còn thấp. Nhiều vấn đề, tệ nạn trong xã hội đặc biệt là ma túy; lạm dụng bia, rượu chưa được xử lý tốt. Cải cách thủ tục hành chính dù đã có nhiều biến chuyển song vẫn còn nhiều vấn đề gây bức xúc cho người dân. Điều đó dẫn đến nhiều chỉ số của Nghệ An vẫn chưa cao. Ví dụ, năm 2018, chỉ số hài lòng về phục vụ hành chính Nghệ An đạt 81,87% , đứng thứ 34/63tỉnh, thành; Chỉ số hài lòng về tiếp cận dịch vụ đạt 76,66%, đứng thứ 38/63; Chỉ số hài lòng về thủ tục hành chính đạt 87,59%, xếp thứ 27/63 tỉnh, thành; Chỉ số hài lòng về công chức đạt 85.65%, xếp thứ 32/63 tỉnh, thành. Đặc biệt, năm 2018, chỉ số xây dựng và tổ chức thực hiện VBQPPL của tỉnh đạt 66,79%, đứng gần cuối bảng xếp hạng của cả nước (62/63 tỉnh, thành)

     Những con số đó phần nào nói lên rằng nhân dân chưa thực sự được tiếp cận với những gì tốt nhất, chính quyền chưa có những bước đột phá trong cải cách hành chính để đi sát với nhân dân, lắng nghe nguyện vọng của dân và làm hài lòng dân.

     Dù đã cố gắng tăng cường đối thoại với nhân dân song đây đó trên địa bàn vẫn còn tồn tại những bức xúc, mâu thuẫn về vấn đề đất đai; Tình hình tôn giáo, an ninh trật tự còn tiềm ẩn những bất đồng, phức tạp; Nhiều cơ quan công quyền, cán bộ vẫn hách dịch, nhũng nhiễu nhân dân; Đời sống của nhân dân chưa được cải thiện nhiều và đến nay, Nghệ An vẫn còn là một tỉnh nghèo so với cả nước.

     Để giải quyết tất cả những tồn tại trên cần rất nhiều nỗ lực từ chính quyền các cấp mà có lẽ quan trọng hàng đầu là chúng ta phải nhớ lại lời căn dặn của Bác trong bức thư 50 năm về trước. Cho đến nay nó vẫn còn nguyên giá trị và vẫn đúng cả trong thứ tự ưu tiên thực hiện. Chúng ta phải coi phát triển kinh tế là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu song trong quá trình đó luôn cần ghi nhớ đặt lợi ích nhân dân lên trước hết, tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân. Trong giai đoạn niềm tin nhân dân dễ lung lay khi một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái đạo đức, tham ô, tham nhũng gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước như hiện nay, cần phải thực hiện tốt dân chủ nhân dân để tăng cường gắn kết với dân, lấy lại niềm tin trong dân. Chỉ một khi có được niềm tin của dân chúng ta mới có được tiếng nói chung, mới tạo được sự đồng thuận trong toàn bộ hệ thống chính trị để cùng chung tay thực hiện mục tiêu đề ra. Thực hiện dân chủ với nhân dân phải bằng những biện pháp thiết thực, thực chất chứ không phải hình thức, nửa vời. Bên cạnh đó, các tổ chức chính trị - xã hội phải tăng cường hơn nữa vai trò giám sát, phản biện của mình, phải đứng ra để bảo đảm những quyền và lợi ích chính đáng cho người dân.

     Nghệ An đang ra sức kêu gọi, trải thảm đỏ cho các nhà đầu tư nhưng cần phải thực sự tỉnh táo. Chúng ta không nên tiếp nhận một cách ồ ạt, vì lợi nhuận mà bất chấp những hậu quả về môi trường hay làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Chỉ khi đảm bảo được điều này chúng ta mới có thể phát triển một cách bền vững.

     Cùng với phát triển kinh tế, các hoạt động chăm lo cho đời sống của nhân dân cũng cần được chú trọng hơn nữa, nhất là văn hóa. Chúng ta đang xây dựng thành phố Vinh trở thành trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ nhưng đời sống văn hóa ở đây còn khá nghèo nàn. Cư dân đô thị ở đây không có nhiều hoạt động văn hóa thực sự chất lượng để lựa chọn. Nhiều hoạt động hiện nay diễn ra chủ yếu phục vụ nhiệm vụ chính trị hơn là hướng đến nhân dân. Muốn cho các chương trình văn hóa, nghệ thuật thu hút được sự quan tâm của công chúng, thiết thực, hiệu quả thì không gì khác, phải đặt mục tiêu đầu tiên là hướng đến dân, phục vụ cho đời sống của nhân dân, như Bác Hồ đã dạy.

     Là một tỉnh có tiềm năng về tự nhiên và con người với truyền thống đoàn kết, đấu tranh lâu đời, Nghệ An có đủ khao khát và khả năng trở thành một tỉnh khá nhất miền Bắc. Tin rằng nếu Đảng bộ, chính quyền tỉnh Nghệ An biết lắng nghe Dân, biết khơi gợi lên trong lòng mỗi người con xứ Nghệ niềm kiêu hãnh, tự hào, tự tôn dân tộc; Làm sống dậy trong họ tình yêu và trách nhiệm với quê hương thì mọi mục tiêu phát triển đều có thể đạt được. Bởi “Dân là nước”, dựa vào sức Dân luôn là một lựa chọn đúng đắn và sáng suốt!

 

 

Sửa lần cuối vào Thứ ba, 30 Tháng 7 2019 08:53