Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Trung Quốc bị phê phán đích danh xâm phạm chủ quyền của Việt Nam

Ví trí Bãi Tư Chính ở Trường Sa

Từ 03/7 đến 17/7/2019, tàu thăm dò địa chất Hải Dương-8 (Haiyang Dizhi 8) thuộc diện quản lý của Chính phủ Trung Quốc đã đi vào vùng biển gần với khu vực Bãi Tư Chính - Vũng Mây của Việt Nam. Kềm theo bảo vệ tàu này còn có ba tàu hải giám của Trung Quốc bị vệ tinh phát hiện, đặc biệt là tàu hải giám trên 10.000 tấn ký hiệu 3901 và tàu dân quân biển Qiong Sansah Yu0014. Kịpthời cùng thời điểm ấy, đã xuất hiện các tàu cảnh sát biển mang cờ Việt Nam ở khu vực này, thực hiện các hoạt động cần thiết để bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế của mình.

Theo cácnguồn tin từ Twitter của ông Ryan Martison (thuộc Đại học Quân sự Hải quân Hoa Kỳ/US Naval War College), báo “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng” (South China Morning Post/SCMP) và tổ chức “Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á”(Asia Maritime Transparency Initiative/AMTI), vào thượng tuần tháng 7 vừa qua, trên Biển Đông đã và đang có nhiều diễn biến nghiêm trọng liên quan đến hoạt động của các tàu Trung Quốc, cũng như các phản ứng khá quyết liệt của Việt Nam.Ông Ryan Martinson cũng phát hiện, từ ngày 18/6 đến nay, tàu cảnh sát biển được trang bị vũ khí hạng nặng ký hiệu 35111 của Trung Quốc neo đậu cách Bãi Tư Chính 40 dặm về phía Tây. Hôm 12/7, tàu này đã di chuyển đến Bãi Chữ Thập và sau đó lại quay trở lại khu vực Bãi Tư Chính. Tàu này tuy không trực tiếp tham gia vào việc đi theo bảo vệ tàu Hải Dương-8, nhưng thay vào đó nó thực hiện các hành vi rất khiêu khích xung quanh dàn khoan Hakuryu-5, ở lô 06-01 thuộc Dự án Nam Côn Sơn, liên doanh giữa Việt Nam với Nga.

Gây áp lực đối với Việt Nam

Lần đầu tiên từ nhiều tuần nay, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã phê phán đích danh tàu Trung Quốc xâm phạm vùng biển của Việt Nam. Ngày 18/7/2019, tại Hà Nội, trong cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao đã tuyên bố: “Trong những ngày qua, nhóm tàu khảo sát Hải Dương-8 (Haiyang Dizhi 8) của Trung Quốc đã có hành vi vi phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam ở khu vực phía Nam Biển Đông. Đây là vùng biển hoàn toàn của Việt Nam, được xác định theo đúng các quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 mà Việt Nam và Trung Quốc đều là thành viên”.Theo bà Lê Thị Thu Hằng, Việt Nam đã tiếp xúc nhiều lần với phía Trung Quốc ở các kênh khác nhau, trao công hàm phản đối, kiên quyết yêu cầu chấm dứt ngay các hành vi vi phạm, rút toàn bộ tàu ra khỏi vùng biển Việt Nam; tôn trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam vì quan hệ hai nước và ổn định, hòa bình ở khu vực. Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Việt Nam nói thêm là “các lực lượng chức năng trên biển của Việt Nam tiếp tục triển khai nhiều biện pháp phù hợp thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán một cách hòa bình, đúng pháp luật nhằm bảo vệ vùng biển Việt Nam”.

Việc Trung Quốc triển khai các tàu hải cảnh và tàu thăm dò địa chất đến Bãi Tư Chính, thuộc quần đảo Trường Sa, chính là nhằm ngăn chặn Việt Nam khẳng định các quyền lợi hợp pháp của mình trước khi các bên đạt được một Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC). Ngày 18/7/2019, chính ông Hu Bo, giám đốc Sáng kiến điều tra tình hình chiến lược Biển Hoa Nam (Biển Đông)thuộc Đại học Bắc Kinh cũng cho rằng, vào đúng thời điểm Trung Quốc và ASEAN đang thương lượng về COC, các bên có liên quan đều có những bước đi triệt để nhằm khẳng định chủ quyền trên các mỏ dầu khí ở Biển Đông, tiến đến thiết lập một nguyên trạng vào thời điểm đạt được thỏa thuận về COC, mà Bắc Kinh hy vọng sẽ là vào năm 2021.Theo lời ông Hu Bo, mộttrong những mục tiêu của Trung Quốc khi đưa chiếc tàu Hải Dương-8 đến Bãi Tư Chính là nhằm cản trở Việt Nam khai thác dầu khí tại khu vực này. Tàu Hải Dương-8, với sự bảo vệ của nhiều tàu hải cảnh Trung Quốc, đã đến khu vực Bãi Tư Chính ngày từngày 03/7/2019 để tiến hành khảo sát địa chấn. Việt Nam đã có phản ứng, điều động nhiều tàu cảnh sát biển đến hiện trường đối đầu với tàu hải cảnh Trung Quốc.

Cùng vào thời gian nói trên, ngày 18/7/2019, ông Ryan Martison, giảng viên tại Trường Đại học Quân sự Hải quân Hoa Kỳ, trên mạng Twitter của mình cũng cho biết, theo các dữ liệu mới nhất, chiếc tàu Hải Dương-8 hiện vẫn tiếp tục hoạt động gần Bãi Tư Chính thuộcchủ quyền của Việt Nam.Tờ SCMP nhắc lại là trong thời gian gần đây, Bắc Kinh sử dụng các tàu hải cảnh ở vùng Biển Đông và Biển Hoa Đông để đòi chủ quyền của Trung Quốc ở hai vùng biển này. Trong số các tàu hải cảnh được huy động đến khu vực Bãi Tư Chính, có chiếc Haijing 3901, trọng tải 12 ngàn tấn, một trong những tàu tuần duyên lớn nhất thế giới. Tàu này được trang  bị súng máy 76 ly, hai súng phụ và hai súng phòng không. Haijing 3901 còn chở theo một trực thăng và có thể chạy với vận tốc lên tới 25 nút (1 nút bằng 1852 m/giờ). Trong các cuộc đối đầu trên biển, những tàu lớn như Haijing 3901 dĩ nhiên là có lợi thế hơn các tàu của đối phương.

Trướcđó, ngày 16/7, khi trả lời cáccâu hỏi của phóng viên về diễn biến gần đây ở Biển Đông, bà Lê Thị Thu Hằng cũng đã khẳng định, Việt Nam tuyên bố mọi hoạt động của nước ngoài trên các vùng biển Việt Nam nếu không được phép của Việt Nam đều vô giá trị, xâm phạm vùng biển Việt Nam, vi phạm luật pháp quốc tế.Việt Nam có chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển ở Biển Đông được xác định theo đúng các quy định của Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 mà Việt Nam và các nước ở Biển Đông đều là thành viên. Do đó, mọi hoạt động của nước ngoài trên các vùng biển Việt Nam phải tuân thủ các quy định có liên quan của Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, pháp luật Việt Nam. Mọi hoạt động của nước ngoài trên các vùng biển Việt Nam nếu không được phép của Việt Nam đều vô giá trị, xâm phạm vùng biển Việt Nam, vi phạm luật pháp quốc tế và Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982.

Phản đối thử tên lửa gần Trường Sa

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao ta, chủ trương nhất quán của Việt Nam là kiên quyết, kiên trì đấu tranh bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 trước bất cứ hành vi nào xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam trên các vùng biển được xác định phù hợp với Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982. Việt Nam hết sức coi trọng hòa bình, hữu nghị, hợp tác, thiện chí và sẵn sàng giải quyết các tranh chấp, bất đồng bằng các biện pháp hòa bình. Trên cơ sở đó, trong thời gian qua, Việt Nam đã triển khai đồng bộ các biện pháp hòa bình để giải quyết vấn đề, đấu tranh yêu cầu tôn trọng vùng biển Việt Nam, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam trên vùng biển của mình, không có hành động làm phức tạp tình hình. Các lực lượng chức năng trên biển của Việt Nam đã và đang thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán một cách hòa bình, đúng pháp luật nhằm bảo vệ vùng biển Việt Nam, theo người phát ngôn.

Bộ Ngoại giao đã từng lên tiếng sau đợt tập trận và thử tên lửa đạn đạo chống hạm của Trung Quốc ở gần quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Trả lời câu hỏi về cuộc tập trận và thử tên lửa đạn đạo chống hạm gần đây của Trung Quốc trên Biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng ngày 04/7/2019 đã tuyên bố: “Việt Nam rất quan tâm và theo dõi sát vụ việc này. Việt Nam đề nghị mọi hoạt động của các bên ở khu vực Biển Đông cần tôn trọng chủ quyền và các lợi ích chính đáng của mọi quốc gia, tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực”. Trước đó, ngày 02/7, hai quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với NBC rằng Trung Quốc tiến hành thử nghiệm tên lửa đạn đạo diệt hạm đầu tiên vào cuối tuần trước. Vị trí Trung Quốc phóng thử tên lửa không được Mỹ tiết lộ. Cục Hải sự tỉnh Hải Nam ngày 29/6 cho biết tuyên bố quân đội Trung Quốc tiến hành tập trận từ 29/6 đến 03/7, trên khu vực cách quần đảo Trường Sa của Việt Nam khoảng 50 hải lý về phía Bắc.

Phát ngôn viên của Lầu Năm Góc, trung tá Dave Eastburn, nói “hành vi của Trung Quốc trái với tuyên bố muốn mang lại hòa bình cho khu vực của Bắc Kinh” và đánhgiá đây là “hành động mang tính cưỡng bách, với ý nghĩa đe dọa những nước khác có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông”. Trung Quốc từng bị phát hiện triển khai tên lửa trên Đá Chữ thập, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Từ nhiều năm nay, Bắc Kinh đã bị phêphán vì các hoạt động quân sự hóa ở Biển Đông, xây dựng các căn cứ quân sự trên các điểm và rạn san hô nhân tạo.Các báo cáo tình báo Mỹ cho biết tháng 5/2018, Trung Quốc âm thầm triển khai tên lửa hành trình diệt hạm và tên lửa đất đối không tại ba đảo nhân tạo ở Đá Chữ Thập, Đá Xu Bi và Đá Vành Khăn, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam đang bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép. Trung Quốc cũng nhiều lần bị phát hiện triển khai tên lửa trên đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, trong năm 2018, theo ảnh chụp vệ tinh của tổ chức ImageSat International (ISI).

Cơ chế đối thoại về Biển Đông

Một chỉ huy quân sự hàng đầu của Hoa Kỳ mạnh mẽ chỉ trích Bắc Kinh là đã khoa trương sức mạnh để giành chủ quyền Biển Đông và làm ngơ đề xuất của Mỹ, đề nghị thiết lập một cơ chế liên lạc để giảm thiểu nguy cơ tính toán sai lầm, dẫn tới xung đột trên Biển Đông. Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi Sáng (SCMP) dẫn lời phát biểu của Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Hoa Kỳ (USINDO-PACOM), Đô đốc Philip Davidson, tại Diễn đàn An ninh Aspen ở Colorado hôm 18/7/2019, khuyến cáo thế giới nên thận trọng về sự bành trướng quân sự đang tăng của Trung Quốc trong khu vực. Đô đốc Davidson cho biết Washington và Bắc Kinh đang tiếp tục các “cuộc đối thoại” ở cấp quân sự, tuy nhiên theo ông, còn cần có một cơ chế liên lạc tránh khủng hoảng để giảm nguy cơ tính toán sai lầm.

Đô đốc Philip Davidson nói:“Hoa Kỳ bấy lâu nay vẫn để ngỏ yêu cầu Trung Quốc mở đường dây liên lạc tránh khủng hoảng giữa Bộ Tư lệnh Miền Nam của Hoa Kỳ vốn chịu trách nhiệm xử lý vấn đề Biển Đông, với Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Đông Trung Quốc, nhưng họ chưa hồi đáp”. Trung Quốc và Hoa Kỳ đang đối đầu trong một cuộc tranh chấp về vấn đề triển khai quân sự trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Bắc Kinh phản đối các hoạt động của Mỹ để bảo vệ tự do hàng hải trong Biển Đông, giữa lúc Hoa Kỳ và các nước láng giềng của Trung Quốc tại Đông Nam Á bày tỏ quan ngại về sự bành trướng lực lượng quân sự của Trung Quốc trong khu vực.

Theo breakingdefense.com, Đô đốc Philip Davidson khẳng định cam kết của Washington sẽ duy trì sự hiện diện quân sự tại vùng biển đang tranh chấp ở Đông Nam Á. Ông nói Hoa Kỳ có mặt trong khu vực không phải để đòi chủ quyền mà là để giải quyết những sự tranh chấp một cách hòa bình và duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật pháp. Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Hoa Kỳ nói: “Nhiều quốc gia mạnh mẽ hậu thuẫn các hoạt động bảo vệ tự do hàng hải của chúng ta, bất chấp sự chống đối của Trung Quốc”. Ông lưu ý rằng 5 liên minh phòng thủ hỗ tương của Hoa Kỳ nằm trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.Theo trang mạng freebeacon.com, Đô đốc Philip Davidson lưu ý rằng Bắc Kinh đã thử nghiệm tên lửa không lâu sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Ngụy Phượng Hòa đọc diễn văn tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore hồi tháng 6/2019, trong đó ông Ngụy bênh vực việc quân sự hóa các bãi cạn trong các vùng biển đang tranh chấp ở Biển Đông là “quyền chính đáng của Trung Quốc”./.

 

Sửa lần cuối vào Thứ tư, 31 Tháng 7 2019 21:11